Patlıcangiller

Solanaceae

← Giller (Bitki Familyaları)

yıl asgari dönüş aralığı

Yüksek

Besin talebi

Değişken

Kök derinliği

Yazlık

Ekim penceresi

Domates, biber, patlıcan ve patates AYNI ailedendir ve aynı toprak hastalıklarını beslerler. Patatesi 'kök sebze' sayıp domatesin yerine ekmek rotasyon değildir; aynı ürünü tekrar ekmekle neredeyse aynı sonucu verir. Bu yatağa bu dörtlüden biri girdiyse en az 4 yıl ailenin hiçbir üyesini oraya koymayın; arada buğdaygil (buğday, arpa, mısır, sorgum) veya brokoli gibi konukçu olmayan ürünler en güvenli halkadır. Tarlanızda daha önce solgunluk (bitkinin tek yanının sararıp pörsümesi, gövde kesitinde kahverengi damar) görüldüyse 4 yıl yetmez. Bu grup topraktan çok besin çeker ve azot bağlamaz; önüne baklagil koymak, ardına yeşil gübre almak toprağın belini doğrultur.

⚠️ Bu familyada rotasyon TEK BAŞINA yetmeyen etmen var — bakteriyel solgunluk (patateste kahverengi çürüklük), beyaz küf (beyaz çürüklük), erken yanıklık, kök boğazı, taç ve meyve çürüklüğü (Phytophthora yanıklığı), kök-ur nematodu, patates kist nematodu, patates siğili, soğan sak ve soğan nematodu (sarımsakta şişkinlik nematodu), Verticillium solgunluğu. Bu etmenlerde beklemek tek başına toprağı temizlemez; ek önlem şarttır. Ayrıntı künyenin etmen tablosunda.

🚨 Karantina — bildirimi zorunlu — patates siğili

❓ 1) Kaynaklar 3 yıl tabanı verirken burada 4 yıl seçildi; 4 kanıtla sabitlenmiş bir eşik değil, temkinli bir alt sınırdır. 2) Verticillium için hiçbir pratik rotasyon süresi patojeni yok etmez — 14 yıllık mikrosklerot ömrü ve 'süresiz kalır' ifadesi karşısında rotasyon yalnız inokulum seyreltir; '4 yıl bekledim, temizlendi' sonucu YANLIŞTIR. 3) Karantina durumları rotasyon konusu değildir: patates kist nematodu (Globodera rostochiensis) kistleri EPPO'ya göre konukçu yokluğunda 20 yıl ve daha uzun canlı kalır (yaygın öneri 'patatessiz 6-7 yıl'), patates siğili (Synchytrium endobioticum) dinlenme sporları en az 30 yıl canlıdır ve EPPO A2 karantina zararlısıdır — şüphe halinde plan değil, il/ilçe tarım müdürlüğüne BİLDİRİM yapılır. 4) Ralstonia solanacearum (bakteriyel solgunluk) için EPPO konukçu olmayan ürünle en az 2 yıllık rotasyon ister; konukçu çemberi 54 botanik familyada 250'den fazla tür olduğu için 'konukçu olmayan' seçimi ve yabancı ot temizliği dikkat gerektirir. Çerçevede dolaşan '400+ konukçu', 'toprakta 2 yıl', 'suda 4 yıl' rakamları EPPO datasheet'inde bulunamadığı için KULLANILMAMIŞTIR. 5) Alternaria solani (erken yanıklık) toprakta, bitki artığında, yumruda ve köpek üzümü gibi yabancı otlarda kışlar; ancak açılan kaynakların hiçbiri yıl cinsinden süre vermediği için sayı verilmemiştir. 6) Fusarium solgunluğu ayrı madde olarak işlenmedi: forma specialis düzeyinde konukçuya özgüdür, hangi türü vurduğu kayda geçmelidir. 7) Bu oturumda Türkiye'ye özgü kaynaklara (TAGEM, ziraat fakültesi yayınları) erişilemediği için künye uydurmamak adına hiçbiri eklenmemiştir; Türkiye koşullarına özgü doğrulama eksiktir. 8) Bu bilgi zirai danışmanlık, teşhis veya reçete yerine geçmez.

Bu sayı neden bu?

Bu aralığı belirleyen asıl etmen Verticillium solgunluğudur: etmenin (Verticillium dahliae) toprakta kalan mikrosklerot denen dinlenme yapıları, UC IPM patlıcan rehberine göre konukçu bitki yokken tarla koşullarında 14 yıla kadar canlı kalır; UC IPM domates rehberi ise patojenin bir tarlaya yerleştikten sonra süresiz kaldığını söyler. Yani rotasyon patojeni yok etmez, yalnızca bulaşma yükünü (inokulumu) seyreltir. Kaynakların kendi tabanı 3 yıldır (patlıcanda 'en az 3 yıl', patateste '3 yıldan az olmayan') ve aynı rehberler 'rotasyon ne kadar uzunsa o kadar iyi' der; domates, biber, patlıcan ve patates aynı toprak patojenlerini paylaştığı için burada 4 yıl temkinli bir ALT SINIR olarak seçilmiştir. 4 sayısı kaynakta yazan bir eşik değildir, bir mevzuat şartı da değildir — editör tercihidir; solgunluk geçmişi olan tarlada 5-7 yıl artı dayanıklı çeşit/aşılı fide birlikte planlanmalıdır.

🌱 Bu grup topraktan yoğun besin, özellikle azot çeker ve azot BAĞLAMAZ (baklagil değildir, köklerinde nodül yoktur); rotasyonda azot tüketen halka sayılmalıdır. En uygun sırası, azot bırakan bir baklagil ön bitkiden ya da biçilip toprağa verilen baklagil yeşil gübreden sonra gelmektir. Pratik uyarı: buğdaygil anızının karbon/azot oranı yüksektir, hemen ardından ekildiğinde geçici azot açlığı görülebilir. Bu oturumda kg N/ha cinsinden doğrulanmış kurumsal bir gübreleme rakamı açılamadığı için sayısal doz VERİLMEMİŞTİR; doz için toprak analizi ve il/ilçe tarım müdürlüğü önerisi esastır.

🪴 Familya içinde kök derinliği çok değişir; FAO-56 Tablo 22'deki maksimum etkili kök derinlikleri (Zr): domates 0,7-1,5 m, patlıcan 0,7-1,2 m, dolmalık biber 0,5-1,0 m, patates 0,4-0,6 m. Yani patates sığ, domates derin köklüdür — 'patlıcangiller derin köklüdür' diye tek bir kural kurulamaz. Sığ köklü patatesten sonra derin köklü bir ürün planlamak, alt katmanda kalan besini geri kazanmak açısından mantıklıdır.

Bu familyayı vuran toprak kaynaklı etmenler (10)

Bu iki sütun aynı şey değildir. "Toprakta yaşama süresi" etmenin ne kadar hayatta kaldığını, "önerilen dönüş aralığı" ise hastalık baskısını zarar eşiğinin altına indirmek için beklenmesi gereken süreyi gösterir. Bu yüzden 20 yıl yaşayan bir etmen için 4 yıllık aralık önerilebilir — bu çelişki değildir, ama toprağın temizlendiği anlamına da gelmez.

Etmen	Toprakta yaşama süresi	Önerilen dönüş aralığı	Rotasyon yeter mi?
bakteriyel solgunluk (patateste kahverengi çürüklük) Ralstonia solanacearum · bakteri Familya sınırını aşar	2 yıl	2–5 yıl	Hayır Bu etmende rotasyon TEK BAŞINA yetmez; üç iş aynı anda yapılmalıdır — rotasyon + yabancı ot yönetimi + temiz tohumluk/su kaynağı. (1) YABANCI OT YÖNETİMİ — bakteri çok yıllık yabani konukçularda (ör. köpek üzümü, ısırgan) barınır; bu otlar temizlenmezse konukçusuz geçtiğini sandığınız yıl aslında konukçulu yıldır. (2) TEMİZ / SERTİFİKALI TOHUMLUK YUMRU — latent (belirtisiz) enfekte yumrular en önemli taşıma yoludur; EPPO tohumluk patates için önceki İKİ üretim sezonunda da patojenden ari alan şartı arar. (3) SULAMA SUYU KAYNAĞINI KONTROL EDİN — bakteri konukçu yokluğunda suda dört yıla kadar canlı kalabilir (eOrganic); bulaşık dereden/kanaldan sulama rotasyonu geçersiz kılar. (4) ALET-EKİPMAN HİJYENİ ve bulaşık parselden temiz parsele toprak taşımama. (5) ARA ÜRÜNÜ DİKKATLE SEÇİN — konukçu çemberi 54 botanik familyada 250'den fazla türü kapsadığı için 'familyayı değiştirdim' demek koruma sağlamaz; ara ürünün gerçekten konukçu olmadığını doğrulayın. (6) Yüksek toprak sıcaklığı (>29 °C) ve yüksek nem hastalığı şiddetlendirir; sıcak dönemde duyarlı ürün planlamaktan kaçının. KAYNAKLAR ARASINDA FARK VARDIR VE GİZLENMEMİŞTİR: eOrganic, patojenin hasattan sonra toprakta iki yıla kadar, konukçu yokluğunda suda dört yıla kadar canlı kaldığını ve 400'den fazla konukçu türü bulunduğunu bildirir; genel öneri olarak iki ila beş yıllık rotasyon ya da yaklaşık bir yıllık nadas verir. EPPO datasheet ise farklı sayılar verir: 54 botanik familyada 250'den fazla tür; toprakta hayatta kalma çıplak toprakta düşük sıcaklıkta 'genellikle kısa ömürlü', buna karşılık yabani konukçu bitkilerde 'önemli'; konukçu olmayan ürünlerle en az iki yıllık rotasyon. Karttaki 2 yıllık toprak persistansı eOrganic'ten alınmıştır, EPPO datasheet'inde doğrulanamamıştır — bu belirsizlik açıkça işaretlenmiştir. MEKANİZMA: bakteri dinlenme sporu (spor/sklerot benzeri yapı) üretmez, bu yüzden persistansı mantar ve nematodlara kıyasla belirgin biçimde KISADIR; ancak hayatta kalması latent enfekte yumrulara, çok yıllık yabancı ot konukçularına ve sulama suyuna bağlıdır — kalıcılığı toprak değil, bu üç köprü sağlar. Konukçu familya listesi yalnızca kaynaklarda adı geçen Solanaceae ile doldurulmuştur (domates, patates, biber, patlıcan); patojen 54 familyayı tuttuğu için burada geçmeyen familyaların konukçu olmadığı anlamına GELMEZ. Bu bilgi zirai danışmanlık, teşhis veya reçete değildir; solgunluk şüphesinde il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın.
beyaz küf (beyaz çürüklük) Sclerotinia sclerotiorum · mantar Familya sınırını aşar	2–10 yıl	2–4 yıl	Hayır 1) ARA ÜRÜN OLARAK TAHIL SEÇİN. Derbyshire ve ark. (2022) bu mantarın ekonomik öneme sahip hiçbir tahılın patojeni olmadığını bildirir; Crop Protection Network konukçu olmayan ürün olarak mısır, keten ve küçük taneli tahılları sayar. Familya değiştirmek yetmez — fasulyeden marula, ayçiçeğinden kolzaya geçmek bu patojen için kesintisiz konukçu demektir. 2) KALINTIYI SIĞ GÖMÜN. Pethybridge ve ark. (2024) New York tarla denemesinde toprak yüzeyindeki sklerotların 769 gün sonra yaklaşık %15'inin hâlâ canlı olduğunu, buna karşılık 3 cm derine gömülenlerin 670 günde tamamının öldüğünü ölçmüştür. Yani toprak işleme kararınız beklemeniz gereken yılı doğrudan değiştirir. 3) YEŞİL GÜBRE VE ÖRTÜ BİTKİSİNİ SAYIMA KATIN: UC IPM beyaz küf geçmişi olan alanda yeşil gübre olarak Avusturya bezelyesi, hardal, arıotu ve fiğden kaçınılmasını söyler. 4) Yabancı otlar da konukçudur; ara ürün yılında yabancı ot yönetimi yapılmazsa rotasyonun etkisi büyük ölçüde kaybolur. 5) Birincil bulaşma rüzgârla taşınan askosporlarla olduğu için rotasyon tam koruma vermez; sık ekimden, aşırı sulamadan ve uzun ıslak yaprak süresinden kaçının. Konukçu yelpazesi 74 familyada 425 belgelenmiş türdür (Derbyshire ve ark. 2022) — bu yüzden "familyayı değiştirdim" demek bu patojen için rotasyon yaptınız anlamına GELMEZ. Toprakta yaşama süresi ile dönüş aralığı ayrı ayrı okunmalıdır: sklerotlar yüzeyde kalırsa çok uzun (SARE "on yıla kadar", Crop Protection Network "en az sekiz yıl") yaşarken 3 cm gömülenler yaklaşık 2 yılda ölmektedir; bu nedenle persistans burada 2-10 yıl gibi geniş ve KOŞULA BAĞLI bir aralık olarak verilmiştir. Önerilen dönüş aralığı 2-4 yıldır: Crop Protection Network konukçu olmayan ürünlerle en az 2-3 yıl, NDSU ayçiçeği ile diğer duyarlı ürünler (kolza, kuru fasulye, soya) arasında en az 3-4 yıl önerir. Bu veri setinde doğrulanabilen en yüksek dönüş önerisi 4 yıldır; daha uzun süre öneren kaynaklar da bulunmakla birlikte üst sınır denetim kararı gereği 4 yılda tutulmuştur. Konukçu familya listesi kaynağıyla doğrulananlarla sınırlıdır: Crop Protection Network rotasyona sokulmaması gereken ürünler arasında kuru fasulye, bezelye/nohut/mercimek, kolza, lahanagiller, ayçiçeği ve patatesi sayar; UC IPM'in kaçınılacaklar listesi kereviz ve rezeneyi de içerir. Denetimde düşen iki iddia bu karta ALINMAMIŞTIR: "marul beyaz küf konukçusudur" (gösterilen kaynakta marul yok — marula özgü kaynak bulunursa ayrıca girer) ve "kadife çiçeği/aynısefa gibi Asteraceae üyeleri daha az risk taşır" (tamamen kaynaksız ve riski azaltan yönde). Ayçiçeğinin duyarlılığı ise NDSU ve Crop Protection Network ile doğrulanmıştır.
erken yanıklık Alternaria solani · mantar	Bilinmiyor	2 yıl	Hayır Rotasyon hastalığın BAŞLANGICINI geciktirir, tek başına çözmez. Tamamlayıcı olarak: 1) Aynı yatakta kendi gelen (gönüllü) domates ve patates bitkilerini sökün; 2) Patlıcangil yabancı otlarını (ör. köpek üzümü) temizleyin — bunlar ara yılda konukçuluk eder; 3) Hasat artığının çürümesini sağlayın, yüzeyde bırakmayın; 4) Sık ekimden, uzun yaprak ıslaklığından ve yaprak üstü sulamadan kaçının; 5) Bitkiyi zayıflatan besin eksikliği ve su stresi hastalığı ağırlaştırır, dengeli beslenme sağlayın. Bu tamamlayıcı önlemler genel bitki sağlığı ve rotasyon ilkeleridir; bu veri setinde bunlara özgü doğrulanmış künye bulunmadığı için kaynak iliştirilmemiştir. TOPRAKTA YAŞAMA SÜRESİ İÇİN DOĞRULANMIŞ SAYI YOKTUR ve alan bilerek boş (0) bırakılmıştır. Dönüş aralığının dayanağı doğrudan bir tarla denemesidir: Abuley ve ark. (2019) Danimarka'da 2016-2017'de yürütülen denemelerde rotasyon aralığı 2 yılın ALTINDA olan tarlalarda erken yanıklığın daha erken başladığını, patates arasında en az 2 yıllık aranın hastalık başlangıcını istatistiksel olarak geciktirdiğini bildirmiştir; aynı çalışmada çeşit seçimi tek başına başlangıç zamanını anlamlı biçimde etkilememiştir. Üst sınır verilmediği için o alan boş (0) bırakılmıştır — "2 yıl bekledim, sorun bitti" biçiminde okunmamalıdır. Bu kart, persistans ile dönüş aralığının neden ayrı sütunlar olduğunun iyi bir örneğidir: elimizde bir persistans sayısı olmadan da kanıta dayalı bir dönüş aralığı önerilebilmektedir. Künye notu: Abuley ve ark. (2019) makalesinin künyesi ve özeti doğrulanmıştır; yayıncı tam metnine erişilemediği için alıntılar özet düzeyindedir.
kök boğazı, taç ve meyve çürüklüğü (Phytophthora yanıklığı) Phytophthora capsici · oomiset Familya sınırını aşar	3–10 yıl	4 yıl	Hayır 1) ARA HALKA TAHIL OLMALIDIR: NC State mısır ve buğdayın konukçu olmadığını belirtir. Bu patojen kayıtlıysa kabakgilden biber/domates/patlıcana ya da taze fasulyeye geçiş ROTASYON SAYILMAZ. 2) YABANCI OT KONTROLÜ ROTASYONUN PARÇASIDIR: Cornell yabani köpek üzümü/it üzümü, semizotu ve Carolina ıtırının da konukçu olduğunu bildirir ve tavsiyesini "rotasyon yapın — ama yabancı otlarınızı gözleyin" biçiminde verir. 3) Tarla içinde su hareketi ve toprak taşınması etmeni yayar; su birikmesini önleyin, drenajı iyileştirin, bulaşık parselden temiz parsele toprak/alet taşımayın (genel toprak sağlığı ve hijyen ilkesi). 4) Bulaşık parselde duyarlı ürün planlıyorsanız kararınızı takvimle değil parsel geçmişiyle birlikte verin. Bu patojen familya kuralını doğrudan çökerten örnektir: Cornell konukçu yelpazesini kabakgiller (kavun, hıyar, bal kabağı, kabak), patlıcangiller (biber, domates, patlıcan) ve baklagiller (taze fasulye, lima fasulyesi) olarak verir. Quesada-Ocampo ve ark. (2023) geniş konukçu yelpazesinin "rotasyonun etkinliğini sınırladığını" ve oosporların "toprakta uzun süreli kalıcılık" sağladığını belirtir. TOPRAKTA YAŞAMA SÜRESİ TARTIŞMALIDIR ve bu belirsizlik gizlenmemiştir: Babadoost ve Pavon (2013) kontrollü tarla gömme denemesinde oosporların 36 aydan uzun canlı kaldığını ama 48. ayda canlılığın sıfırlandığını ölçmüştür (geri kazanım 1. günde %61,06 iken 48. ayda %0,004, çimlenme %47,17'den %0'a inmiştir); buna karşılık NC State bilgi notu saha koşullarında oosporların 10 yıldan fazla kalıcı olabildiğini bildirir. Bu nedenle persistans 3-10 yıl gibi geniş bir aralık olarak verilmiştir. ÖNERİLEN DÖNÜŞ ARALIĞI BİR ÇIKARIMDIR: 4 yıl, 48 ayda canlılığın sıfırlandığını gösteren gömme denemesinden türetilmiştir — Cornell ve NC State sayfaları sayısal bir rotasyon yılı vermez. Saha koşulu, toprak tipi ve gömülme derinliği bu süreyi değiştirebileceği için 4 yıl bir üst sınır değil ASGARİ kabul edilmelidir; üst sınır alanı bu yüzden boş (0) bırakılmıştır. Yabancı ot konukçuları (semizotu — Portulacaceae; Carolina ıtırı — Geraniaceae) konukçu familya listesine kültür bitkisi karışıklığı yaratmamak için eklenmemiş, bu notta belirtilmiştir.
kök-ur nematodu Meloidogyne spp. (M. incognita, M. javanica, M. arenaria, M. hapla) · nematod Familya sınırını aşar	Bilinmiyor	2–3 yıl	Hayır Rotasyonun YANINDA şunlar zorunludur: (1) TÜR TEŞHİSİ — aynı tarlada birden fazla Meloidogyne türü bir arada bulunabilir ve türlerin konukçu listeleri farklıdır; birine konukçu olmayan ürün diğerine konukçu olabilir. Teşhis ve toprak analizi olmadan kesin bir bekleme süresi verilemez; il/ilçe tarım müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine başvurun. (2) YABANCI OT TEMİZLİĞİ — nematod birçok yabancı ot türünde beslenip çoğalır; ot temizlenmezse 'konukçu olmayan ürün' yılı fiilen konukçulu yıl olur (UC IPM). (3) DAYANIKLI ÇEŞİT — iki çekinceyle: dayanıklılığı kıran popülasyonlar gelişebilir ve bu olduğunda aynı tarlaya ekilen başka dayanıklı domates çeşitleri de koruma sağlamaz; dayanıklı çeşitler arka arkaya ekilmemelidir (UC IPM). (4) BASKILAYICI BİTKİ — kadife çiçeği (Tagetes) kök-ur ve kök yarası nematodlarını baskılar, Fransız kadife çiçeği en etkilisidir; ancak kuzey kök-ur nematodu (Meloidogyne hapla) için iyi çalışmaz (UC ANR Pest Notes 7489). (5) ARDIŞIKLIK SEÇİMİ — çok duyarlı bir ürünü (ör. bamya) domates, biber, kabak ve tatlı patatesin hemen ardına ekmeyin; bu ürünler nematod nüfusunu artırır (UGA C627, Clemson HGIC). Kırıcı ara ürün olarak kışlık tahıl, mısır, sorgum ve sudan otu önerilir (UC IPM pamuk). (6) TEMİZ FİDE kullanın; bulaşık parselden temiz parsele alet, çizme ve tekerlekle toprak taşımayın. UC IPM havuç rehberi açıkça uyarır: 'Birden fazla türün bir arada bulunması ve geniş konukçu çemberi nedeniyle rotasyon, kök-ur nematodlarının kontrolü için çoğu kez yeterli değildir.' Bu nedenle karttaki 2-3 yıl GENEL bir güvenlik süresi değildir; iki ayrı ürün bağlamından gelen örneklerdir: pamukta UC IPM yoncanın 2-3 yıl tutulmasını ve kışlık tahıl/mısır/sorgum/sudan otu ile münavebeyi önerir; şeker pancarında Ankara Üniversitesi ders notu iki yıl konukçu olmayan tahılla münavebeyi bildirir. Nematodun konukçusuz toprakta kaç yıl yaşadığına dair doğrulanmış bir sayı bulunamadığı için topraktaki yaşama süresi alanı BOŞ bırakılmıştır — uydurma sayı yazılmamıştır. YONCA ÇEKİNCESİ (görmeden geçmeyin): UC IPM domates sayfası 'bazı yonca ve börülce çeşitleri bazı kök-ur türlerine dayanıklıdır, ANCAK yoncada Meloidogyne hapla sayısı artar' der; serin kışlı bölgelerde M. hapla yaygın olduğu için yoncayı 'toprağı temizleyen ara ürün' saymayın. SEMİZOTU TUZAĞI: semizotu M. incognita'da çok yüksek, M. javanica ve M. arenaria'da yüksek düzeyde çoğalmayı destekler; buna karşılık üçünde de etli kökünde ur (şişkinlik) oluşumu düşüktür — yani kökü söküp şişkinlik görmemeniz tarlanızın temiz olduğu anlamına gelmez (Kokalis-Burelle & Rosskopf 2012). Türkiye'de semizotunun M. incognita ırk 1 ve ırk 2'ye hassas bulunduğu kayıtlıdır (Kantarcı ve ark. 2023). SİNERJİ UYARISI: bamyada kök-ur nematodu varken Fusarium solgunluğunun görülme sıklığı çok daha yüksektir (UGA C627) — nematod ve solgunluk ayrı ayrı değil birlikte ele alınmalıdır. Konukçu listesi kaynaklarda adı geçen familyalarla sınırlı tutulmuştur; burada geçmeyen bir familyanın konukçu olmadığı anlamına GELMEZ, yalnızca bu kaynakların o konuda sessiz kaldığını gösterir. Bu bilgi zirai danışmanlık, teşhis veya reçete değildir.
patates kist nematodu Globodera rostochiensis / Globodera pallida · nematod	20 yıl	6–7 yıl	Hayır Yalnız yıl saymak yetmez; şu önlemler birlikte gerekir: sertifikalı ve temiz tohumluk patates kullanın; bulaşık parselden temiz parsele toprak taşımayın (kistler toprakla, yumruyla, alet-ekipman ve ayakkabıyla taşınır); bulaşıklıktan şüpheleniyorsanız toprak örneği aldırıp kist sayımı yaptırın ve il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın; bekleme süresi boyunca yalnızca patatesi değil, domates ve patlıcan dahil TÜM patlıcangilleri ve yabani konukçuları (ör. köpek üzümü gibi Solanum türleri) parselden uzak tutun — yalnız patatesi çıkarmak yeterli değildir. Kist, ölen dişi nematodun sertleşmiş kabuğudur ve içinde 500 kadar yumurta taşır (CFIA); kistler patlıcangil konukçu bulunmadığında toprakta 20 yıl ve daha uzun süre uykuda (dormant) kalabilir (EPPO) — üst sınır kaynaklarda verilmediği için boş bırakılmıştır. EPPO yaygın uygulamayı 'patatessiz 6-7 yıl' olarak bildirir; bu kartta önerilen dönüş aralığı olarak verilen sayı budur ve 20+ yıllık kist ömrüyle KARIŞTIRILMAMALIDIR — ikisi ayrı şeydir: biri toprakta yaşama süresi, diğeri zararı ekonomik eşiğin altına indirmeyi hedefleyen bekleme süresidir. Yumurtalar her yıl topluca değil, kistlerin yalnız bir kısmından çıkar; bu nedenle uzun bir ara verilse dahi popülasyonun tümüyle bittiği varsayılmamalıdır — bu değerlendirme kaynakların sayılarından yapılan bir çıkarımdır, kaynaklarda bu cümleyle yazmaz. Konukçu çemberi dardır ama patlıcangillere özgüdür: 130'dan fazla Solanum türü ile domates, patlıcan, Datura, Nicotiana ve Physalis (EPPO). Bu etmen saptanmışsa çiftliğin 4 yıllık genel dönüş aralığı YETERSİZDİR, aralık uzatılmalıdır. Karantina kutusu işaretlenmemiştir: kullanılan kaynaklarda bu etmenin Türkiye'deki karantina/ihbar statüsü yazmadığı için boş bırakılmıştır; bu 'karantina değildir' anlamına gelmez — şüphe halinde il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın. Bu bilgi genel bilgilendirmedir, zirai danışmanlık değildir.
patates siğili Synchytrium endobioticum · mantar Karantina — bildirimi zorunlu	30–40 yıl	Sayıyla ifade edilmez	Hayır BU HASTALIK BİR ROTASYON KONUSU DEĞİLDİR, KARANTİNA KONUSUDUR. Şüphelendiğinizde ekim nöbeti planı yapmak yerine önce RESMÎ BİLDİRİM yapın: il/ilçe tarım müdürlüğünüze haber verin (karantina/ihbar yükümlülüğü). Sonrasında gereken önlemler: sertifikalı ve temiz tohumluk kullanmak; bulaşık parselden temiz parsele toprak taşımamak (etmen yumru, traktör lastiği, çapa ve ayakkabı ile taşınır); bulaşık araziyi patates üretiminden çıkarmak. EPPO ekim nöbetini bu etmen için etkili bir kontrol yöntemi olarak saymaz — kaç yıl beklediğinizin tek başına bir anlamı yoktur. Patates siğili karantina statüsündeki bir hastalıktır: EPPO A2 listesinde ve AB 2019/2072 Ek II B kapsamındadır. Dinlenme sporları toprakta EPPO'ya göre 'en az 30 yıl', Kanada Gıda Denetim Kurumu'na (CFIA) göre '40 yıldan uzun süre' canlı kalır; her iki değer de 'en az' ifadesidir, yani üst sınır açık uçludur. Literatürde dolaşan 43, 46 ve hatta 70 yıllık canlılık raporları tek tek vaka bildirimleridir ve bu veri setinde birincil kaynakla doğrulanamadığı için ALINMAMIŞTIR. Kanada'da tespit yapılan tarlada patates ve kök bitkileri üretimi, tespit yılından itibaren en az 20 takvim yılı yasaklanır; bu bir tarımsal 'bekleme süresi' önerisi değil hukuki bir yasaktır, bu nedenle önerilen dönüş aralığı sütunu bilinçli olarak boş bırakılmıştır — çiftçinin '20 yıl beklerim, temizlenir' sonucunu çıkarmaması için. EPPO ayrıca bulaşık arazinin yıllarca patates ya da ihracata yönelik bitki üretimi için güvenle kullanılamayacağını belirtir. Bu bilgi genel bilgilendirmedir, zirai danışmanlık değildir.
soğan sak ve soğan nematodu (sarımsakta şişkinlik nematodu) Ditylenchus dipsaci · nematod Familya sınırını aşar	Bilinmiyor	3 yıl	Hayır Rotasyon tek başına yetmez, çünkü bu nematod dikim materyaliyle taşınır ve kuru bitki artığında yıllarca canlı kalır. Birlikte yapılması gerekenler: (1) TEMİZ VE SERTİFİKALI ARPACIK / SARIMSAK DİŞİ / TOHUMLUK — en kritik önlem budur; bulaşık dikim materyali kusursuz bir rotasyonu sıfırlar. (2) YABANCI OTTAN ARINDIRILMIŞ TARLA — UC IPM'in 3 yıllık önerisi açıkça 'yabancı ottan arındırılmış tarlada' koşuluna bağlıdır; köpek üzümü gibi konukçu otlar bırakılırsa süre işlemez. (3) KONUKÇU OLMAYAN / ZAYIF KONUKÇU ÜRÜNLE EN AZ 3 YIL — kaynakta örnek olarak mısır verilir. (4) KURU BİTKİ ARTIĞINI TARLADA BIRAKMAYIN — nematod kuru materyalde kuraklığa yıllarca dayanır, nem alınca yeniden aktifleşir; artığı toplayın veya gömüp çürümesini hızlandırın. (5) Bulaşık parselden temiz parsele alet, çizme ve tekerlekle toprak taşımayın. UC IPM soğan-sarımsak rehberi: nematod 'kuru bitki materyalinde veya üzerinde kuraklığa yıllarca dayanır'; yıl cinsinden doğrulanmış bir sayı verilmediği için topraktaki yaşama süresi alanı BOŞ bırakılmıştır — uydurma sayı yazılmamıştır. Önerilen dönüş aralığının yalnızca ALT sınırı kaynaktadır ('yabancı ottan arındırılmış tarlada mısır gibi konukçu olmayan/zayıf konukçu ürünlerle EN AZ ÜÇ YIL'); üst sınır verilmediği için boş bırakılmıştır. KRİTİK NOKTA: soğan-sarımsak ırkının konukçuları arasında frenk soğanı, pırasa, BAZI MARUL ÇEŞİTLERİ, KEREVİZ ve köpek üzümü sayılır — yani 'soğangil dışı her ürün güvenlidir' varsayımı yanlıştır. Bu yüzden bu etmen kayıtlıysa Amaryllidaceae'den Asteraceae (marul) veya Apiaceae (kereviz) yatağına geçmek her zaman rotasyon sayılmaz; ara ürün olarak mısır gibi tahıl/buğdaygil tercih edilmelidir. Konukçu listesi kaynakta adı geçenlerle sınırlıdır; burada geçmeyen bir bitkinin konukçu olmadığı anlamına gelmez. Bu bilgi zirai danışmanlık değildir.
Verticillium solgunluğu Verticillium dahliae · mantar Familya sınırını aşar	13–14 yıl	5–7 yıl	Hayır 1) Ara ürün olarak konukçu olmayanları seçin: UC IPM patlıcanda brokoli, mısır, buğday, arpa, sorgum ve aspirle en az 2 yıl ("rotasyon ne kadar uzunsa o kadar iyi"), pamukta mısır, buğday, arpa, sorgum, aspir veya çeltik önerir. 2) Brokoli bu patojen için konukçu değildir; UC IPM çilek rehberi brokoli ile münavebenin topraktaki Verticillium düzeyini belirgin azalttığını bildirir — yani turpgiller burada sorunun değil çözümün parçası olabilir (karnabahar bu muafiyetin dışındadır, özellikle serin/kıyı koşullarında etkilenir). 3) Dayanıklı çeşit/aşılı anaç kaybı azaltır ama yeterli değildir: UC IPM pamuk rehberi toleranslı çeşitlerin topraktaki inokulumun ARTMASINI önlemediğini açıkça söyler; UC IPM domates rehberine göre dayanıklılık yalnız Irk 1'e karşıdır, Irk 2'ye ticari dayanıklılık yoktur; patlıcanda bilinen dayanıklı çeşit yoktur. 4) Ispanak tohumluğu enfekte olabildiği için temiz/sertifikalı tohum kullanın. 5) Yüksek inokulumda UC IPM pamukta "birkaç yıl pamuktan çıkma" ya da toprak solarizasyonu gibi özel teknikleri gündeme getirir. Toprakta yaşama süresi ile önerilen dönüş aralığı aynı şey DEĞİLDİR: mikrosklerotlar (melaninli, kalın çeperli dinlenme yapıları) konukçu yokluğunda tarla koşullarında 13-14 yıl canlı kalabilir (UC IPM 14 yıl, SARE 13 yıl); buna karşılık extension önerileri 2-4 yıl aralığındadır çünkü hedef patojeni yok etmek değil, inokulumu zarar eşiğinin altına çekmektir. UC IPM domates rehberi "bir tarlaya yerleştikten sonra süresiz kalır" der — hiçbir makul rotasyon süresi tarlayı temizlemez. Bu veri setindeki dönüş aralığı doğrudan kaynak ifadelerinden alınmıştır: UC IPM patlıcan "aynı tarlaya en az 3 yıl patlıcan dikmeyin", UC IPM patates "3 yıldan az olmayan" rotasyon, UC IPM marul konukçu olmayanlarla 3-4 yıl. EkoBostan'ın çiftlik varsayılanı, doğrulanmış solgunluk geçmişi olan tarlalarda 5-7 yılı ve dayanıklı çeşit/anacı birlikte önerir; ancak bu 5-7 sayısı bir kaynak ifadesi değil, projenin temkinli editör tercihidir ve öyle okunmalıdır. Konukçu genişliği nüanslıdır: Bhat ve Subbarao (1999) enginar, marul, patates, çilek, domates ve karpuz izolatlarının konukçuya ÖZGÜ OLMADIĞINI (bu ürünler arasında rotasyonun korumadığını), buna karşılık biber, lahana, karnabahar, pamuk, patlıcan ve nane izolatlarının konukçuya özgü davrandığını bulmuştur — yani "Verticillium'da rotasyon işe yaramaz" genellemesi yanlıştır, sonuç ürün çiftine bağlıdır. Denetimde düşen iki iddia bu karta ALINMAMIŞTIR: (a) "ayçiçeği de Verticillium konukçusudur" — dayandırıldığı UC IPM patates sayfası ayçiçeğini anmıyor; Asteraceae burada marul ve enginar üzerinden konukçudur; (b) "ıspanak belirtisiz (asemptomatik) konukçudur" — kaynak tersini söylüyor, ıspanak konukçudur ve tohumu enfekte olabilir. Kaynaklar 3-4 yıl ile 5-7 yıl arasında değişir; burada temkinli (uzun) aralık alınmıştır.
şeker pancarı kist nematodu (pancar kist nematodu) Heterodera schachtii · nematod Familya sınırını aşar	6–10 yıl	8–10 yıl	Evet Bu nematod 23 bitki familyasında 95 cinsten 200'den fazla türü parazitler; başlıca konukçu familyaları Amaranthaceae (Beta türleri = pancar, pazı, şeker pancarı ve Chenopodium = sirken), Brassicaceae ve SOLANACEAE'dir (Kim ve ark. 2019). Üçüncü familyanın atlanmaması önemlidir: pancardan sonra Solanaceae planlanıyorsa nematod uyarısı yine basılmalıdır. SÜRE İKLİME BAĞLIDIR: konukçu olmayan ürünler altında yıllık popülasyon düşüşü Orta Kaliforniya'da (San Joaquin Vadisi) yalnızca %11,4-25,8 iken Güney Kaliforniya'da %49-80 ölçülmüştür; üreticiler zarar eşiğinin altına inmek için 8-10 yıllık rotasyona ihtiyaç duyduklarını bildirmiş, daha sıcak-kurak bölgede 3-4 yıl yeterli olabilmiştir (Westerdahl ve ark. 2024). Türkiye için yayımlanmış bir yıllık düşüş oranı bulunamamıştır; bu yüzden 8-10 yıl doğrudan aktarılan bir kesinlik değil, TEMKİNLİ ÜST SINIR olarak okunmalıdır. Ankara Üniversitesi ders notu (hakemli değil, üniversite ders materyalidir): bulaşıklık tespit edilen alanlarda 8-10 yıl münavebe, kistler toprakta 6-10 yıl, her kist ortalama 350 yumurta, uygun koşulda yılda 4 döl, ekonomik zarar eşiği 100 ml kuru toprakta 500 larva. TÜRKİYE'DE VARLIĞI BELGELİDİR: Konya Şeker Fabrikası bölgesinde 2003'te 8 ilçeye bağlı 57 köyde 90 tarla örneklenmiş, 50 köy ve 2640,5 dekar alan bulaşık bulunmuştur (Ertürk & Ökten 2013); ayrıca Aksaray ve Niğde popülasyonları uluslararası bir filocoğrafya çalışmasında yer almıştır (Kim ve ark. 2019). Çiftliğin genel 4 yıllık döngüsü bu etmen saptanmışsa yetersizdir. Bu bilgi zirai danışmanlık değildir.

Bundan sonra ne gelebilir?

Patlıcangiller hasat edildikten sonra aynı parsele ekilebilecekler.

Baklagiller Çok iyi
Patlıcangiller topraktan yoğun azot çeker ve azot bağlamaz; baklagiller ise havanın azotunu köklerindeki nodüllerde toprağa bağlayarak bu açığı kapatan tek familyadır. SARE'ye göre baklagilden sonra gelen ürün, baklagilin ürettiği azotun en az %30-60'ını alır; kışlık bezelye, fiğ veya yonca ise takip eden patates ürününün azot ihtiyacının %80-100'ünü karşılayabilir.
Buğdaygiller Çok iyi
Buğdaygiller (buğday, arpa, mısır, sorgum), patlıcangillerin dönüş aralığını belirleyen Verticillium solgunluğu için UC IPM'in duyarlı olmayan / konukçu olmayan diye saydığı ürün grubudur: patates rehberi 'tahıllar, mısır ve sorgum iyi rotasyon ürünleridir' der, pamuk rehberi artışı önlemek için 'özellikle mısır ve küçük taneli tahıllar gibi buğdaygil ailesi ürünleriyle düzenli rotasyon' ister, marul rehberi ise 'konukçu olmayanlarla (ör. küçük taneli tahıllar) 3-4 yıl' önerir. Aynı halka ikinci ve üçüncü tehdidi de düşürür: UC ANR 7489 küçük taneli tahıl ve sudan otunu kök-ur nematodu popülasyonunu azaltan rotasyon bitkileri arasında sayar, beyaz küf için de 'küçük taneli tahıl ve mısır gibi konukçu olmayanlar' önerilir.
Turpgiller / Lahanagiller Çok iyi
Turpgiller yalnızca 'konukçu olmayan' değil, AKTİF KIRICI halkadır: brokoli artığının toprağa karıştırılması Verticillium dahliae'nin toprakta kalan yapılarını azaltır. UC IPM çilek rehberi 'brokoli ile rotasyon ve artığın yılın sıcak döneminde toprağa karıştırılması, topraktaki Verticillium'u azaltmanın etkili bir yolu olarak gösterilmiştir' der; kabakgil rehberi de 'brokoli artığının toprağa karıştırılması V. dahliae popülasyonlarını azaltabilir' diye tekrarlar. Patlıcangillerin dönüş aralığını dayatan patojen tam olarak bu olduğu için brokoli/lahana halkası inokulumu yalnız seyreltmez, düşürür.
Soğangiller İyi
Soğangillerin en yıkıcı toprak patojeni olan beyaz çürüklük (Sclerotium cepivorum) soğangillere özgü çalışır: UC IPM 'Allium olmayan bitkilerin salgıları beyaz çürüklük sklerotlarının çimlenmesini uyarmaz veya başka türlü etkilemez' der ve bilinen kaynaklarda patlıcangiller bu hastalığın konukçusu olarak geçmez — yani iki familyanın birbirinin bulaşma yükünü beslediğine dair bir kayıt yoktur. Yüzeysel kök sistemi ve patlıcangillere göre daha düşük besin talebiyle yorulmuş yatak için makul bir ara halkadır.
Maydanozgiller / Havuçgiller Nötr
Havuç, maydanoz ve dereotu, UC IPM'in Verticillium konukçu listelerinde de önerilen rotasyon ürünü listelerinde de geçmez; derin kazık kök toprak sıkışmasını açar ve besin talebi patlıcangillere göre düşüktür. Kanıtlanmış bir kırıcı faydası gösterilemediği için nötr verildi: zaman kazandırır, hastalık döngüsünü kırdığı gösterilmiş değildir.
Ballıbabagiller Kaçın 4 yıl bekle
Fesleğen tek yıllık ve hafif besin taleplidir; yorulmuş bir patlıcangil yatağına ara ürün olarak sık kullanılır. Ancak bu oturumda Ballıbabagiller ile patlıcangiller arasındaki geçiş için doğrulanmış tek bir kurumsal kaynak açılamadı — bu yüzden hücre 'veri yok' olarak işaretlendi. 'Veri yok' GÜVENLİ demek değildir; yalnızca elimizde kanıt bulunmadığı anlamına gelir (genel rotasyon ilkesiyle hareket edin).
Hodangiller Kaçın 3 yıl bekle
Hodanın (Borago officinalis) patlıcangillerle paylaştığı doğrulanmış bir toprak patojeni bulunamadı; sık dile getirilen 'arı çeker, kaba biyokütle verir' faydaları da bu oturumda kurumsal kaynakla teyit edilemedi. Bu nedenle hücre 'veri yok' olarak işaretlendi — ne olumlu ne olumsuz bir hüküm verilmiştir.
Ispanakgiller (Pancargiller) Kaçın 3 yıl bekle
UC IPM marul rehberi, Verticillium dahliae'nin doğrudan enfekte edip zarar verdiği ürünler arasında ıspanağı sayar ('enginar, ıspanak ve çilek'). Patlıcangillerin dönüş aralığını dayatan patojen tam olarak bu olduğu için ıspanak bulaşma yükünü seyreltmez, canlı tutar — yani bu geçiş familya değiştirmiş olsa da rotasyonun asıl işini yapmaz.
Kabakgiller Kaçın 3 yıl bekle
UC IPM kabakgil rehberi açıkça 'Verticillium solgunluğu tüm kabakgilleri etkileyebilir' der — kavun, karpuz, kabak ve salatalık patlıcangillerle aynı Verticillium dahliae devresini paylaşır, dolayısıyla topraktaki bulaşma yükü seyrelmez; kök-ur nematodu (Meloidogyne) da her iki familyanın ortak zararlısıdır. Aynı sayfa, yüksek bulaşıklığı olan tarlada çok hassas kavun çeşitlerinin ('Persian' gibi) ekilmemesini ister.
Papatyagiller Kaçın 3 yıl bekle
Ailenin sebze tarafı Verticillium devresini canlı tutar: UC IPM marul rehberi V. dahliae'nin 'enginar, ıspanak ve çilek dahil çok sayıda ürünü' enfekte ettiğini söyler ve marulda 'konukçu olmayanlarla 3-4 yıl rotasyon' ister; üstüne marul çökerten (Sclerotinia minor) konukçu listesi hindiba, radicchio ve escarole ile BİRLİKTE biber ve domatesi sayar — yani familya patlıcangillerle iki ayrı patojeni paylaşır. AİLE İÇİ İSTİSNALAR (skor familya geneli içindir, bu iki tür yararlıdır): aspir, UC IPM pamuk rehberinde Verticillium için önerilen rotasyon ürünleri arasındadır; kadife çiçeği (Tagetes) ise UC ANR 7489'a göre kök-ur ve kök yarası nematodunu baskılar.
Semizotugiller Kaçın 2 yıl bekle
Semizotu kısa döngülü, düşük besin talepli bir yaz sebzesidir; ancak patlıcangillerle ilişkisi için bu familya dosyasında doğrulanmış bir kaynak bulunmadığından hücre 'veri yok' olarak işaretlendi. 'Veri yok' güvenli demek değildir.
Ebegümecigiller Kesinlikle kaçın 3 yıl bekle
Pamuk, Verticillium dahliae'nin ağır konukçularındandır: UC IPM pamuk için ayrı bir Verticillium rehberi yayımlar ve 'toleranslı pamuk çeşitleri kaybı azaltır ama bulaşma yükünün ARTMASINI engellemez' der; kabakgil rehberi de 'bu hastalıkla ağır bulaşık pamuk ekilmiş tarlalardan kaçının' diye uyarır. Yani pamuk, patlıcangillerin bıraktığı yükü seyreltmek yerine üstüne ekler — bu tam olarak 'şiddetli ortak patojen' durumudur.
Patlıcangiller Kesinlikle kaçın 4 yıl bekle
AYNI FAMİLYA: domates, biber, patlıcan ve patates aynı toprak patojenlerini besler — UC IPM patates Verticillium rehberi doğrudan 'biber, domates, patlıcan ve çilekten kaçının' der ve patojenin konukçu çemberinin çok geniş olduğunu, mikrosklerotların toprakta uzun süre kaldığını belirtir. Patatesi 'kök sebze' sayıp domatesin yerine koymak rotasyon DEĞİLDİR; aynı ürünü tekrar ekmekle neredeyse aynı sonucu verir. 4 yıl bir alt sınırdır, 'güvenli süre' değildir: solgunluk geçmişi varsa 5-7 yıl artı dayanıklı çeşit/aşılı fide birlikte planlanmalıdır.

🌿 Katalogdaki bitkiler (4)

Biber Domates Patates Patlıcan

Bu familyaya giren bitkiler (32)

Ürün katalogunda olmasa da bu familyaya giren bitkiler — ekim nöbetinde hepsi aynı sayılır.

Bitki	Yerel adlar	Kullanım	Yaşam döngüsü
Adamotu	adem otu, kankurutan, abdüsselam otu, mandragora	diğer	Çok yıllık
Ak banotu	beyaz banotu, sarı banotu	yabancı ot	Tek yıllık
Altın çilek	physalis, fizalis, yer kirazı, inka böğürtleni, aztek çileği	meyve	Çok yıllık
Ashwagandha	hint ginsengi, aşvaganda, kış kirazı	diğer	Çok yıllık
Ağaç tütünü	yabani tütün ağacı, sarı çiçekli tütün	yabancı ot	Çok yıllık
Beyaz boru çiçeği	tüylü tatula, hint tatulası, beyaz datura	yabancı ot	Tek yıllık
Biber	sivri biber, dolmalık biber, çarliston, kapya, tatlı biber, yeşil biber, Acı biber, pul biber, isot, salçalık biber, kırmızı biber, paprika	sebze	Tek yıllık
Domates	tomates, tomatis, kırmızı domates, sırık domates, yer domatesi, Kiraz domates, cherry domates, salkım domates, çeri domates, şeker domates	sebze	Tek yıllık
Fener otu	kandil çiçeği, japon feneri, çin feneri, güveyfeneri	diğer	Çok yıllık
Goji	kurt üzümü, goji berry, çin kurt üzümü, lisyum	meyve	Çok yıllık
Gümüşi yapraklı it üzümü	gümüş yapraklı köpek üzümü, dikenli it üzümü, boncuk otu	yabancı ot	Çok yıllık
Güzelavratotu	güzel avrat otu, belladon, kara yemiş otu (yanlış kullanım)	diğer	Çok yıllık
Habanero biberi	habanero, scotch bonnet, çok acı biber	sebze	Çok yıllık
Kara banotu	banotu, ban otu, gavur haşhaşı, deli ot	yabancı ot	İki yıllık
Kudüs kirazı	mercan çalısı, süs kirazı, kış kirazı, yalancı biber	diğer	Çok yıllık
Köpek üzümü	it üzümü, itüzümü, kara it üzümü, tilki üzümü	yabancı ot	Tek yıllık
Köy tütünü	mahorka, yabani tütün, tömbeki (halk arasında)	endüstri bitkisi	Tek yıllık
Melek borusu	borazan çiçeği, brugmansia, ağaç datura	diğer	Çok yıllık
Patates	kumpir, yer elması (yanlış kullanım), patetes, Kendi gelen patates, gönüllü patates, artık patates, hasat sonrası çıkan patates	sebze	Tek yıllık
Patlıcan	badılcan, kemer patlıcan, bostan patlıcanı	sebze	Tek yıllık
Pepino	armut kavunu, kavun armudu, tatlı kavun otu	meyve	Çok yıllık
Petunya	petunia, pötünya, saksı petunyası, sarkan petunya	diğer	Tek yıllık
Süs tütünü	çiçek tütünü, kokulu tütün, nikotiana	diğer	Tek yıllık
Tabasco biberi	tabasko, kuş biberi, çalı biberi	sebze	Çok yıllık
Tamarillo	ağaç domatesi, domates ağacı	ağaç / çalı	Çok yıllık
Tomatillo	yeşil domatesçik, meksika domatesi, zarf domates	sebze	Tek yıllık
Tuzak patlıcanı	dikenli it üzümü, litchi tomato, nematod tuzak bitkisi	yeşil gübre / örtü	Tek yıllık
Tütün	duhan, sarma tütünü, şark tütünü	endüstri bitkisi	Tek yıllık
Tüylü köpek üzümü	sarı it üzümü, kırmızı köpek üzümü, tüylü itüzümü	yabancı ot	Tek yıllık
Yaban yasemini	tatlı-acı it üzümü, sarmaşık it üzümü, ateş üzümü	yabancı ot	Çok yıllık
Yalancı fener otu	nikandra, şeytan otu, apple of Peru	yabancı ot	Tek yıllık
Şeytan elması	tatula, boru çiçeği, bambul otu, abuzambak, dikenli elma	yabancı ot	Tek yıllık

📚 Kaynaklar

University of California Statewide Integrated Pest Management Program (UC IPM) (n.d.) 'Verticillium Wilt', UC Pest Management Guidelines: Eggplant. Davis, CA: University of California Agriculture and Natural Resources. ↗ kaynak kısmen doğrulandı
University of California Statewide Integrated Pest Management Program (tarih belirtilmemiş) UC IPM Pest Management Guidelines: Potato — Verticillium Wilt. Davis, CA: University of California Agriculture and Natural Resources. ↗ kaynak kısmen doğrulandı
University of California Statewide Integrated Pest Management Program (tarih belirtilmemiş) UC IPM Pest Management Guidelines: Tomato — Verticillium Wilt. Davis, CA: University of California Agriculture and Natural Resources. ↗ kaynak kısmen doğrulandı
Sustainable Agriculture Research and Education (SARE) (n.d.) 'Benefits of Cover Crops', in Managing Cover Crops Profitably, 3rd edn. College Park, MD: SARE Outreach. ↗ kaynak kısmen doğrulandı
EPPO (n.d.) 'Globodera rostochiensis (HETDRO) — Datasheet', EPPO Global Database. Paris: European and Mediterranean Plant Protection Organization. ↗
EPPO (n.d.) 'Ralstonia solanacearum (RALSSO) — Datasheet', EPPO Global Database. Paris: European and Mediterranean Plant Protection Organization. ↗
EPPO (n.d.) 'Synchytrium endobioticum (SYNCEN) — Datasheet', EPPO Global Database. Paris: European and Mediterranean Plant Protection Organization. ↗
Allen, R.G., Pereira, L.S., Raes, D. and Smith, M. (1998) Crop Evapotranspiration: Guidelines for Computing Crop Water Requirements. FAO Irrigation and Drainage Paper 56. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. (Table 22) ↗ kaynak 1998 tarihli

Bu bilgi bilgilendirme amaçlıdır, zirai danışmanlık değildir. Ülkendeki ruhsat ve doz sınırları farklı olabilir; ürün etiketine ve yerel mevzuata uy. Hukuki danışmanlık ve tavsiye sunulmamaktadır. Tüm eylemler uygulayıcıların kendi sorumluluğundadır.

📖 Üye olmadan okuyorsun: bu ay 2 künye hakkın kaldı. Sınır her ayın başında yenilenir; ücretsiz hesapla sınır tamamen kalkar.

🌱 Bu bilgiyi kendi bostanında kullan

EkoBostan ücretsiz bir çiftçi defteridir: ekimlerini planla, gözlemini yaz, ekim nöbetini takip et, don uyarısı al. Ansiklopedi bu defterin açık rafıdır — hesabın olunca künyelerin tamamı sınırsız açılır.

Ücretsiz hesap aç 💚 Destek ol