Turpgiller / Lahanagiller
Brassicaceae (eski adı Cruciferae)
Lahana, brokoli, karnabahar, turp, roka, hardal ve şalgamın ait olduğu bu grup rotasyonun hem en aç hem en "hafızalı" halkalarından biridir: azotu yoğun çeker ve toprakta uzun yaşayan hastalıkları biriktirir. En verimli yeri baklagilden sonra, azot talebi düşük bir gruptan önce gelmektir. Grup içinde önemli bir ters yönde istisna vardır: brokoli, patlıcangillerin en inatçı toprak düşmanı olan Verticillium solgunluğunun konukçusu değildir ve toprağa karıştırılan artığı bu mantarı azaltır — yani turpgiller bazen çözümün parçasıdır. Sayımda gözden kaçan noktayı unutmayın: hardal ve kolza yeşil gübresi ile yabani turp, çoban çantası gibi yabancı otlar da bu familyadandır ve rotasyon sayımına DAHİLDİR; "bu yıl lahana ekmedim" demek döngüyü kırmaya yetmez.
⚠️ Bu familyada rotasyon TEK BAŞINA yetmeyen etmen var — beyaz küf (beyaz çürüklük), kök uru (kök kanseri). Bu etmenlerde beklemek tek başına toprağı temizlemez; ek önlem şarttır. Ayrıntı künyenin etmen tablosunda.
❓ Kök uru konusunda kaynaklar açıkça ayrışıyor: Cornell "en az 7 yıl etkili olabilir" derken UC IPM aynı hastalık için genel rotasyonun tek başına etkili kontrol sağlamadığını ve bulaşık topraktan patojeni ekonomik olarak temizlemenin bir yolu olmadığını söylüyor — yani 7 yıl bir garanti değil, kireçleme, temiz fide ve alet-ekipman hijyeniyle birlikte uygulanan bir bileşendir. Spor ömrü de kaynaklar arası 7-10 yıl (Cornell), 10 yıl ve üzeri (UC IPM), 20 yıla kadar ve İsveç verisinde tespit edilemez düzeye inmesi için 17 yıl (Alberta) şeklinde geniş bir aralıkta. Çerçevede geçen "ilk 2 yılda spor yükünde %90'dan fazla düşüş" ifadesi doğrulanamadı ve Alberta'nın yaklaşık 4 yıllık yarı ömür verisiyle çeliştiği için veri setine ALINMADI. Ayrıca Türkiye'ye özgü kök uru yaygınlık ve rotasyon verisi bu derlemede doğrulanamadı; buradaki sayılar ABD/Kanada extension önerileridir. Son olarak: "patojenin toprakta yaşama süresi" ile "önerilen dönüş aralığı" aynı şey değildir — dönüş aralığı patojeni yok etmeyi değil, hastalık baskısını zarar eşiğinin altına indirmeyi hedefler.
Bu sayı neden bu?
Alt sınırı siyah çürüklük (Xanthomonas campestris pv. campestris) belirler: UC IPM bulaşık tarlada turpgil ürününün 2 yılda birden sık ekilmemesini ister, çünkü bakteri sklerot benzeri kalıcı yapı üretmez, yalnızca çürümemiş bitki artığında yaşar ve artık ayrıştığında toprak baskısı düşer. Asıl kısıtı ise kök uru (Plasmodiophora brassicae) koyar; dinlenme sporları Cornell'e göre 7-10 yıl veya daha uzun, UC IPM'e göre 10 yıl ve üzeri, Alberta'ya göre 20 yıla kadar yaşayabilir. Seçilen 4 yıl, Alberta'nın bulaşık tarlada kanola için verdiği "dört yılda birden sık ekmeyin" döngüsüyle hizalıdır ve siyah çürüklüğün 2 yıllık asgarisinin belirgin biçimde üstündedir; ancak kaynakların hiçbiri "bulaşıklığı bilinmeyen genel alan için 4 yıl" ifadesini birebir kurmadığı için bu bir çıkarımdır. KRİTİK: kök uru bir kez saptandıysa 4 yıl yetersizdir — Cornell en az 7 yıl önerir ve bunu toprak pH'sının öğütülmüş kireçle 6,8'e çekilmesi şartına bağlar.
🌱 Bu grup azot bağlamaz, tersine yoğun çeker — rotasyonun en aç halkalarından biridir. Georgia Üniversitesi lahana bülteni tek başına azot için Coastal Plain topraklarında 175-225 lb/acre, Piedmont ve diğer topraklarda 150-180 lb/acre önerir (yaklaşık 170-250 kg N/ha; lb/acre → kg/ha dönüşümü bu derlemede yapılmıştır). Aynı yayın en az 10 lb/acre kükürt ve 1 lb/acre saf bor ister; turpgiller bor ve kükürde belirgin biçimde duyarlıdır. "Hardal yeşil gübresi toprağı zenginleştirir" ifadesi azot EKLEMEK anlamına gelmez; yalnızca hasattan sonra toprakta kalan azotu tutup yıkanmasını azaltmak demektir. Pratik sonuç: bu grubu baklagilden SONRA, aç olmayan bir gruptan ÖNCE konumlandırın. NOT: bu doz önerileri ABD koşulları için verilmiştir; Türkiye'de bağlayıcı olan toprak analizidir.
🪴 Kök derinliği grup içinde çok değişir, bu yüzden azotu yakalama kapasitesi de değişir. FAO 56 Tablo 22'ye göre azami etkin kök derinliği: lahana 0,5-0,8 m; brokoli ve Brüksel lahanası 0,4-0,6 m; karnabahar 0,4-0,7 m; turp 0,3-0,5 m; şalgam/İsveç şalgamı 0,5-1,0 m; kolza (kanola) 1,0-1,5 m. Yani kolza toprağın alt katmanındaki azota ulaşabilirken turp yalnızca yüzeye yakın katmanı tarar. DÜZELTME: FAO 56 Tablo 22'de HARDAL için ayrı bir satır yoktur; 1,0-1,5 m değeri yalnızca kolza içindir ve hardala genişletilmemelidir.
Bu familyayı vuran toprak kaynaklı etmenler (3)
Bu iki sütun aynı şey değildir. "Toprakta yaşama süresi" etmenin ne kadar hayatta kaldığını, "önerilen dönüş aralığı" ise hastalık baskısını zarar eşiğinin altına indirmek için beklenmesi gereken süreyi gösterir. Bu yüzden 20 yıl yaşayan bir etmen için 4 yıllık aralık önerilebilir — bu çelişki değildir, ama toprağın temizlendiği anlamına da gelmez.
| Etmen | Toprakta yaşama süresi | Önerilen dönüş aralığı | Rotasyon yeter mi? |
|---|---|---|---|
|
beyaz küf (beyaz çürüklük)
Sclerotinia sclerotiorum · mantar
Familya sınırını aşar
|
2–10 yıl | 2–4 yıl |
Hayır
1) ARA ÜRÜN OLARAK TAHIL SEÇİN. Derbyshire ve ark. (2022) bu mantarın ekonomik öneme sahip hiçbir tahılın patojeni olmadığını bildirir; Crop Protection Network konukçu olmayan ürün olarak mısır, keten ve küçük taneli tahılları sayar. Familya değiştirmek yetmez — fasulyeden marula, ayçiçeğinden kolzaya geçmek bu patojen için kesintisiz konukçu demektir. 2) KALINTIYI SIĞ GÖMÜN. Pethybridge ve ark. (2024) New York tarla denemesinde toprak yüzeyindeki sklerotların 769 gün sonra yaklaşık %15'inin hâlâ canlı olduğunu, buna karşılık 3 cm derine gömülenlerin 670 günde tamamının öldüğünü ölçmüştür. Yani toprak işleme kararınız beklemeniz gereken yılı doğrudan değiştirir. 3) YEŞİL GÜBRE VE ÖRTÜ BİTKİSİNİ SAYIMA KATIN: UC IPM beyaz küf geçmişi olan alanda yeşil gübre olarak Avusturya bezelyesi, hardal, arıotu ve fiğden kaçınılmasını söyler. 4) Yabancı otlar da konukçudur; ara ürün yılında yabancı ot yönetimi yapılmazsa rotasyonun etkisi büyük ölçüde kaybolur. 5) Birincil bulaşma rüzgârla taşınan askosporlarla olduğu için rotasyon tam koruma vermez; sık ekimden, aşırı sulamadan ve uzun ıslak yaprak süresinden kaçının. Konukçu yelpazesi 74 familyada 425 belgelenmiş türdür (Derbyshire ve ark. 2022) — bu yüzden "familyayı değiştirdim" demek bu patojen için rotasyon yaptınız anlamına GELMEZ. Toprakta yaşama süresi ile dönüş aralığı ayrı ayrı okunmalıdır: sklerotlar yüzeyde kalırsa çok uzun (SARE "on yıla kadar", Crop Protection Network "en az sekiz yıl") yaşarken 3 cm gömülenler yaklaşık 2 yılda ölmektedir; bu nedenle persistans burada 2-10 yıl gibi geniş ve KOŞULA BAĞLI bir aralık olarak verilmiştir. Önerilen dönüş aralığı 2-4 yıldır: Crop Protection Network konukçu olmayan ürünlerle en az 2-3 yıl, NDSU ayçiçeği ile diğer duyarlı ürünler (kolza, kuru fasulye, soya) arasında en az 3-4 yıl önerir. Bu veri setinde doğrulanabilen en yüksek dönüş önerisi 4 yıldır; daha uzun süre öneren kaynaklar da bulunmakla birlikte üst sınır denetim kararı gereği 4 yılda tutulmuştur. Konukçu familya listesi kaynağıyla doğrulananlarla sınırlıdır: Crop Protection Network rotasyona sokulmaması gereken ürünler arasında kuru fasulye, bezelye/nohut/mercimek, kolza, lahanagiller, ayçiçeği ve patatesi sayar; UC IPM'in kaçınılacaklar listesi kereviz ve rezeneyi de içerir. Denetimde düşen iki iddia bu karta ALINMAMIŞTIR: "marul beyaz küf konukçusudur" (gösterilen kaynakta marul yok — marula özgü kaynak bulunursa ayrıca girer) ve "kadife çiçeği/aynısefa gibi Asteraceae üyeleri daha az risk taşır" (tamamen kaynaksız ve riski azaltan yönde). Ayçiçeğinin duyarlılığı ise NDSU ve Crop Protection Network ile doğrulanmıştır. |
|
kök uru (kök kanseri)
Plasmodiophora brassicae · mantar
|
7–20 yıl | 7 yıl |
Hayır
YIL SAYISI TEK BAŞINA YETMEZ — pH ayarlanmadan 7 yıllık rotasyon dahi başarısız olabilir. 1) TOPRAK pH'SINI KİREÇLE YAKLAŞIK 6,8'E ÇEKİN: Cornell dikimden önce en az 1.500 lb/acre (yaklaşık 1.680 kg/ha, yani ~168 kg/dekar) öğütülmüş kireç önerir; UC IPM pH 7,2'nin altındaysa genellikle her yıl kireçleme ister. Kireçleme kararını mutlaka toprak analiziyle birlikte verin. 2) TEMİZ FİDE kullanın ve bulaşık topraktan temiz alana toprak/alet/çizme taşımayın — UC IPM bulaşık topraktan patojeni ekonomik olarak temizlemenin bir yolu olmadığını, asıl stratejinin temiz fide ve toprak hareketinin kısıtlanması olduğunu söyler. 3) TURPGİL YABANCI OTLARI TEMİZLEYİN: yabani turp ve çoban çantası gibi hardal familyası otları ara yıllarda konukçuluk eder; temizlenmezse "boş" yıl aslında konukçulu yıldır. 4) YEŞİL GÜBREYİ SAYIMA KATIN: hardal ve kolza da Brassicaceae'dendir ve kök urunu besler; "yeşil gübre nötrdür" varsayımı yanlıştır. 5) Grup içi duyarlılık eşit değildir: lahana, Çin lahanası ve Brüksel lahanası en duyarlı; brokoli, karnabahar, şalgam ve turp orta duyarlı sayılır. Dinlenme sporları kalın çeperlidir ve yalnız konukçu kök salgısıyla uyarıldığında çimlenir. Toprakta yaşama süresi kaynaklar arasında ayrışır: Cornell 7-10 yıl veya daha uzun, Manitoba Agriculture 20 yıla kadar bildirir; bu belirsizlik gizlenmemiştir, karar en temkinli değere göre verilmelidir. Önerilen dönüş aralığı için Cornell "duyarlı turpgillerden en az 7 yıl" der; üst sınır verilmediği için o alan boş (0) bırakılmıştır. Aynı konuda Manitoba kanola ürünleri arasında en az 3 yıl önerir — bu bir çelişki değil, farklı ürün ve farklı hedeftir (yok etme değil, baskılama). Sporların ölüm eğrisi doğrusal değildir: ilk yıllarda hızlı bir düşüş, ardından uzun ve yavaş bir kuyruk gelir; Peng ve ark. (2015) iki yıldan uzun bir aranın toprakta dinlenme sporu yoğunluğunu belirgin biçimde düşürdüğünü bildirir (bu künye yalnız kısmen doğrulanabilmiştir). Yani 2-3 yıllık ara bir "temizlik" değil baskılamadır ve dayanıklı çeşitle birlikte kullanılmalıdır. SINIFLANDIRMA NOTU: P. brassicae biyolojik olarak gerçek bir mantar değil, mantarımsı davranan bir toprak organizmasıdır (plazmodiyofor); arayüzde kolaylık için "mantar" grubunda gösterilmektedir. Denetimde düşen ve bu karta ALINMAYAN iddialar: "kolza kök uruna hafif duyarlıdır" ve "kara lahana (kale) ile alabaş orta duyarlıdır" — gösterilen Cornell sayfasında bu türler bu sınıflarda geçmiyor ve kolza iddiası veri setinin başka yeriyle çelişiyordu. |
|
şeker pancarı kist nematodu (pancar kist nematodu)
Heterodera schachtii · nematod
Familya sınırını aşar
|
6–10 yıl | 8–10 yıl |
Evet
Bu nematod 23 bitki familyasında 95 cinsten 200'den fazla türü parazitler; başlıca konukçu familyaları Amaranthaceae (Beta türleri = pancar, pazı, şeker pancarı ve Chenopodium = sirken), Brassicaceae ve SOLANACEAE'dir (Kim ve ark. 2019). Üçüncü familyanın atlanmaması önemlidir: pancardan sonra Solanaceae planlanıyorsa nematod uyarısı yine basılmalıdır. SÜRE İKLİME BAĞLIDIR: konukçu olmayan ürünler altında yıllık popülasyon düşüşü Orta Kaliforniya'da (San Joaquin Vadisi) yalnızca %11,4-25,8 iken Güney Kaliforniya'da %49-80 ölçülmüştür; üreticiler zarar eşiğinin altına inmek için 8-10 yıllık rotasyona ihtiyaç duyduklarını bildirmiş, daha sıcak-kurak bölgede 3-4 yıl yeterli olabilmiştir (Westerdahl ve ark. 2024). Türkiye için yayımlanmış bir yıllık düşüş oranı bulunamamıştır; bu yüzden 8-10 yıl doğrudan aktarılan bir kesinlik değil, TEMKİNLİ ÜST SINIR olarak okunmalıdır. Ankara Üniversitesi ders notu (hakemli değil, üniversite ders materyalidir): bulaşıklık tespit edilen alanlarda 8-10 yıl münavebe, kistler toprakta 6-10 yıl, her kist ortalama 350 yumurta, uygun koşulda yılda 4 döl, ekonomik zarar eşiği 100 ml kuru toprakta 500 larva. TÜRKİYE'DE VARLIĞI BELGELİDİR: Konya Şeker Fabrikası bölgesinde 2003'te 8 ilçeye bağlı 57 köyde 90 tarla örneklenmiş, 50 köy ve 2640,5 dekar alan bulaşık bulunmuştur (Ertürk & Ökten 2013); ayrıca Aksaray ve Niğde popülasyonları uluslararası bir filocoğrafya çalışmasında yer almıştır (Kim ve ark. 2019). Çiftliğin genel 4 yıllık döngüsü bu etmen saptanmışsa yetersizdir. Bu bilgi zirai danışmanlık değildir. |
Bundan sonra ne gelebilir?
Turpgiller / Lahanagiller hasat edildikten sonra aynı parsele ekilebilecekler.
-
Baklagiller
Çok iyi
Turpgiller azotu yoğun çeker ve hasattan sonra toprakta kalan azotu da süpürür, dolayısıyla tarlayı azotça boşalmış bırakır; baklagiller azotu havadan bağladığı için bu boşluktan zarar görmez ve kendilerinden sonraki ürüne azot devreder — SARE'nin "baklagilden sonra yüksek azot isteyen ürün" dizilimi tam da böyle kurulur.
-
Buğdaygiller
Çok iyi
Turpgilden tahıla geçmek kök urunun (kökte şişkin, deforme yumrular yapan Plasmodiophora brassicae) konukçu zincirini keser — UC IPM kök uru sayfası "turpgillerden uzaklaşıp tahıla giden 2 yıllık bir rotasyon bazı durumlarda yardımcı olabilir" der. Ayrıca turpgiller mikoriza (bitki köküyle ortaklık kuran, fosfor alımını kolaylaştıran toprak mantarı) kurmayan bir gruptur; tahılın saçak kökü bu ortaklığı yeniden kurar ve topraktaki artık azotu tutar.
-
Ballıbabagiller
İyi
Fesleğen, nane, kekik ve biberiye bu derlemedeki turpgil patojeni kaynaklarında konukçu olarak geçmez; çok yıllık aromatiklerin azot talebi düşüktür ve turpgilin azotça boşalttığı yatağa iyi oturur. Turpgil artığının mantar ve nematoda karşı geniş etkisi de bu grubun hassas çıkış dönemine yardımcı olabilir.
-
Ebegümecigiller
İyi
Turpgil (özellikle brokoli) artığı toprakta Verticillium dahliae mikrosklerotlarının canlılığını düşürür — brokoli bu mantarın konukçusu değildir, artığı myxobakterileri uyarır ve SARE'ye göre sağlanan kontrol kloropikrin fumigasyonundan daha iyi olmuştur; Verticillium solgunluğu sorunu olan bir tarlada bamya/pamuk öncesi bu öncü gerçek bir kazanç sağlayabilir.
-
Kabakgiller
İyi
Turpgillerin glukozinolatları (turp ve hardalın keskinliğini veren kükürtlü bileşikler) parçalanınca biyoaktif maddelere dönüşür ve SARE'ye göre bakteri, mantar, böcek, nematod ve yabancı ota karşı geniş etkili bir biyofümigasyon (bitki artığıyla doğal toprak dezenfeksiyonu) sağlar; kabakgillerin başlıca toprak sorunu olan konukçuya özgü Fusarium oxysporum ırkları bilinen kaynaklarda turpgil konukçusu olarak geçmez.
-
Patlıcangiller
İyi
Turpgil artığı Verticillium dahliae'yi (patates, domates ve patlıcanın en inatçı toprak düşmanı olan solgunluk mantarı) baskılar: UC IPM brokoliyi açıkça bu mantarın konukçusu DEĞİL olarak tanımlar ve toprağa karıştırılan brokoli artığının patojeni öldüren doğal maddeler saldığını veya toprak mikroflorasını değiştirdiğini belirtir; SARE'ye göre brokolinin uyardığı myxobakteriler mikrosklerotların (mantarın dayanıklı yapıları) canlılığını düşürmüş ve elde edilen kontrol kloropikrinle fumigasyondan bile daha iyi olmuştur.
-
Semizotugiller
Nötr
Semizotunun turpgillerle paylaştığı bilinen bir toprak patojeni bu derlemede bulunamadı; buna karşılık belgelenmiş bir kazanç da yoktur — familya mesafesi iyi, etki nötrdür.
-
Soğangiller
Nötr
Soğangillerin başlıca toprak düşmanı olan ak çürüklük (Sclerotium cepivorum) bilinen kaynaklarda turpgil hastalığı olarak geçmez; kök uru kaynaklarında konukçu olarak yalnızca lahanagiller ile turpgil yabancı otları sayılır. Buna karşılık turpgiller mikoriza (fosfor alımını kolaylaştıran kök-mantar ortaklığı) kurmaz, bu yüzden turpgil sonrası toprakta mikoriza aşısı düşük kalır — bu özellikle fosforu düşük topraklarda önemlidir.
-
Susamgiller
Nötr
Susamın turpgillerle paylaştığı doğrulanmış bir toprak patojeni ya da turpgil öncülüğünden gelen doğrulanmış bir kazanç bu derlemede bulunamadı; uzak familya olduğu için genel rotasyon ilkesi gereği güvenli sayılır, ancak özel bir olumlu etki iddia edilmemektedir.
-
Hodangiller
Kaçın
3 yıl bekle
Hodan bu derlemedeki turpgil patojeni kaynaklarında konukçu olarak geçmez; hızlı gelişen, azot talebi ılımlı bir tür olarak turpgilin azotça boşalttığı yatağa oturur ve yoğun bir turpgil sezonundan sonra tozlayıcı ile faydalı böcek nüfusunu geri kurmak açısından işlevseldir.
-
Ispanakgiller (Pancargiller)
Kaçın
4 yıl bekle
Ispanak ve pancarın başlıca toprak sorunları (konukçuya özgü Fusarium ırkları, Cercospora yaprak lekesi) bilinen kaynaklarda turpgil patojeni olarak geçmez; buna karşılık belirgin bir kazanç da yoktur, etki nötrdür. Ayrıca ıspanak ve pancar da azotu yoğun çeker, turpgilin boşalttığı tarlada gübreleme şarttır.
-
Maydanozgiller / Havuçgiller
Kaçın
2 yıl bekle
İki mekanizma üst üste biner: (1) BEYAZ KÜF — UC IPM kereviz (celery) ve rezeneyi (fennel) karnabaharla AYNI konukçu listesinde sayar ve sklerotların duyarlı konukçu olmadan toprakta 2-3 yıl canlı kaldığını bildirir; (2) FİTOTOKSİSİTE — havuç, maydanoz ve dereotu küçük tohumlu ve ağır çimlenen türlerdir, turpgil artığının biyotoksik bileşiklerine en açık gruptur ve SARE karıştırmadan sonra ekime yaklaşık bir ay ara verilmesini söyler.
-
Papatyagiller
Kaçın
3 yıl bekle
Beyaz küf (Sclerotinia) ortak konukçuluğu belirleyicidir: UC IPM'in marul çökerteni sayfası kaçınılacak konukçular arasında KARNABAHARI, hindiba (endive), frenk salatası (escarole) ve radikyo ile birlikte sayar — yani turpgil, marul grubunun patojen yükünü doğrudan besler; sklerot denen dayanıklı yapılar duyarlı konukçu olmadan toprakta 2-3 yıl canlı kalır.
-
Turpgiller / Lahanagiller
Kesinlikle kaçın
4 yıl bekle
Aynı familyanın peş peşe gelmesi grubun iki kalıcı patojenini doğrudan besler: kök uru (Plasmodiophora brassicae) dinlenme sporları Cornell'e göre toprakta 7-10 yıl veya daha uzun, UC IPM'e göre 10 yıl ve üzeri yaşar; siyah çürüklük bakterisi (Xanthomonas campestris pv. campestris) ise bitki artığı çürüyene dek toprakta kalır ve UC IPM bulaşık tarlada turpgil ürününün 2 yılda birden sık ekilmemesini ister. Bulaşıklığı bilinmeyen alanda 4 yıl ara önerilir; bu, Alberta'nın kanola için verdiği dört yıllık döngüyle hizalıdır.
🌿 Katalogdaki bitkiler (3)
Bu familyaya giren bitkiler (35)
Ürün katalogunda olmasa da bu familyaya giren bitkiler — ekim nöbetinde hepsi aynı sayılır.
| Bitki | Yerel adlar | Kullanım | Yaşam döngüsü |
|---|---|---|---|
| Alabaş | kolrabi, alabaşı, turp lahanası | sebze | İki yıllık |
| Bayır turpu | yaban turpu, acı turp, at turpu, horseradish | aromatik / tıbbi | Çok yıllık |
| Beyaz hardal | sarı hardal, adi hardal, hardal otu | yeşil gübre / örtü | Tek yıllık |
| Beyaz lahana | lahana, kelem, top lahana, adi lahana, Kırmızı lahana, mor lahana, kızıl lahana | sebze | İki yıllık |
| Beyaz turp | daikon, Japon turpu, uzun turp, sofra turpu | sebze | Tek yıllık |
| Brokoli | brokkoli, yeşil karnabahar | sebze | İki yıllık |
| Brüksel lahanası | brüksel filizi, minik lahana, minyatür lahana | sebze | İki yıllık |
| Deniz teresi | tatlı alyssum, kar çiçeği, lobularya | diğer | Tek yıllık |
| Diğnik | yabani tere, kır teresi | yabancı ot | Çok yıllık |
| Ekin dağarcığı | tarla akçaçiçeği, akça çiçek, kuş ekmeği | yabancı ot | Tek yıllık |
| Hint hardalı | kahverengi hardal, Çin hardalı, yapraklı hardal, biyofumigasyon hardalı | yeşil gübre / örtü | Tek yıllık |
| Kara hardal | siyah hardal, hardal tohumu bitkisi | aromatik / tıbbi | Tek yıllık |
| Kara lahana | karalahana, kale, yaprak lahana, kıvırcık lahana, süs lahanası | sebze | İki yıllık |
| Kara turp | siyah turp, kışlık turp | sebze | Tek yıllık |
| Karnabahar | karnıbahar, beyaz karnabahar | sebze | İki yıllık |
| Kediturpu | kedi turpu, yabani şalgam, tarla turpu | yabancı ot | Tek yıllık |
| Ketencik | kamelina, yalancı keten | endüstri bitkisi | Tek yıllık |
| Kolza | kanola, rapitsa, yağ şalgamı | endüstri bitkisi | Tek yıllık |
| Kırmızı turp | bahçe turpu, salata turpu, aylık turp, kiraz turp | sebze | Tek yıllık |
| Pak choi | bok choy, kaşık lahana, Çin pazısı | sebze | Tek yıllık |
| Roka | rokka, salata rokası, bahçe rokası | sebze | Tek yıllık |
| Sadırotu | sadır otu, ince yapraklı hardal | yabancı ot | Tek yıllık |
| Su teresi | suteresi, dere teresi, pınar teresi | sebze | Çok yıllık |
| Tere | bahçe teresi, tere otu, adi tere | sebze | Tek yıllık |
| Yabani hardal | tarla hardalı, hardal otu, sarı ot, gerdeme | yabancı ot | Tek yıllık |
| Yabani roka | çok yıllık roka, ince yapraklı roka, kır rokası, sarı roka | sebze | Çok yıllık |
| Yabani turp | eşek turpu, tarla turpu, kır turpu | yabancı ot | Tek yıllık |
| Yağlık turp | yem turpu, yeşil gübre turpu, toprak delen turp, tillage radish | yeşil gübre / örtü | Tek yıllık |
| Yem lahanası | hayvan lahanası, yaprak yem lahanası | yem bitkisi | İki yıllık |
| Yer lahanası | İsveç şalgamı, rutabaga, sarı şalgam, İsveç turpu | sebze | İki yıllık |
| Çin lahanası | Pekin lahanası, napa lahanası, salata lahanası | sebze | Tek yıllık |
| Çivit otu | çivit, boyacı çiviti, mavi boya otu | endüstri bitkisi | İki yıllık |
| Çoban çantası | çobançantası, çoban dağarcığı | yabancı ot | Tek yıllık |
| Şalgam | şalgam turpu, kırmızı şalgam, çubuk şalgam, Yem şalgamı, hayvan şalgamı, tarla şalgamı | sebze | İki yıllık |
| Şebboy | şeboy, bahçe şebboyu, kadife şebboy | diğer | İki yıllık |
📚 Kaynaklar
- Cornell University, College of Agriculture and Life Sciences (n.d.) 'Clubroot of Crucifers', Cornell Vegetables — Disease Factsheets: Cabbage & Crucifers. Ithaca, NY: Cornell University. ↗
- University of California Agriculture and Natural Resources (UC ANR) (n.d.) 'Cole Crops: Clubroot — Plasmodiophora brassicae', UC IPM Pest Management Guidelines. Davis, CA: UC Statewide IPM Program. ↗ kaynak kısmen doğrulandı
- Government of Alberta (n.d.) 'Clubroot disease of canola and mustard'. Edmonton: Government of Alberta. ↗
- University of California Agriculture and Natural Resources (UC ANR) (n.d.) 'Cole Crops: Black Rot — Xanthomonas campestris pv. campestris', UC IPM Pest Management Guidelines. Davis, CA: UC Statewide IPM Program. ↗ kaynak kısmen doğrulandı
- University of California Agriculture and Natural Resources (UC ANR) (n.d.) 'Cole Crops: Verticillium Wilt — Verticillium dahliae', UC IPM Pest Management Guidelines. Davis, CA: UC Statewide IPM Program. ↗ kaynak kısmen doğrulandı
- Allen, R.G., Pereira, L.S., Raes, D. ve Smith, M. (1998) Crop Evapotranspiration: Guidelines for Computing Crop Water Requirements. FAO Irrigation and Drainage Paper 56. Roma: Food and Agriculture Organization of the United Nations. (Tablo 22 — azami etkin kök derinliği, Zr) ↗ kaynak 1998 tarihli
- Coolong, T. and McAvoy, T. (2017) Commercial Production and Management of Cabbage and Leafy Greens. Bulletin 1181. Athens, GA: University of Georgia Cooperative Extension. ↗
Bu bilgi bilgilendirme amaçlıdır, zirai danışmanlık değildir. Ülkendeki ruhsat ve doz sınırları farklı olabilir; ürün etiketine ve yerel mevzuata uy. Hukuki danışmanlık ve tavsiye sunulmamaktadır. Tüm eylemler uygulayıcıların kendi sorumluluğundadır.
📖 Üye olmadan okuyorsun: bu ay 2 künye hakkın kaldı. Sınır her ayın başında yenilenir; ücretsiz hesapla sınır tamamen kalkar.
🌱 Bu bilgiyi kendi bostanında kullan
EkoBostan ücretsiz bir çiftçi defteridir: ekimlerini planla, gözlemini yaz, ekim nöbetini takip et, don uyarısı al. Ansiklopedi bu defterin açık rafıdır — hesabın olunca künyelerin tamamı sınırsız açılır.