Soğuk kompost yığını (70/20/10 karışımı)
Toprak düzenleyici
Karbon esaslı malzeme, yeşil malzeme ve hayvan gübresinin %70/%20/%10 oranında katmanlı-partili karıştırılmasıyla oluşturulan, telli kafes düzeneği içinde olgunlaştırılan soğuk kompost. Bir yığın 50-80 kova arasında değişebilir; mümkün olan en büyük yığın daha faydalıdır. Yığın tamamıyla karbon esaslı malzemelerden de oluşturulabilir; karbon malzemelerin kendi aralarındaki oranı tercihe bağlıdır.
⚠️ Güvenlik notları
Yeşil malzemeler hazırlandıktan hemen sonra veya en geç 2-3 gün içinde yığına katılmalı, aksi halde besin maddeleri ayrışmaya başlar. Karbon esaslı odunsu başlangıç malzemesinin en az %5'i karton olmalı (nematodlara sığınak işlevi görür). Ağaç yongaları olabildiğince farklı ağaç türlerinden çeşitlendirilmeli; yaş yonga kullanılmamalı (mantarlar tercih etmez). Gübre kapalı yetiştirilmeyen hayvanlardan olmalı.
Hazırlanışı
1) Düzeneği kur: 3,5 m en x 1,2 m boy yeşil kafes teli (içi tel, PVC olmayan, esneyebilen) halka yapılır, 3-4 adet bagaj lastiği/cırt kelepçe ile açılır-kapanır bağlanır; altına 1 palet konur. 6 adet 155 cm boy, 7,5 cm iç çap pimaş boru matkapla delinir (hava akışı için), üstlerine malzeme girişini önleyen kapak takılır; borular palete dekupajla açılan deliklerden geçirilip inşaat demiri/çıta ile sabitlenir. 2) 50 kovalık yığın için: 35 kova karbon esaslı malzeme (en az 3-4 çeşit: ağaç yongası, saman, kaba talaş, kuru yaprak, karton vb.; örnek: 10 kova yonga + 10 kova saman + 5 kova kuru yaprak + 4 kova kaba talaş + 4 kova çam iğnesi + 2 kova karton) + 10 kova yeşil malzeme (en az 2-3 çeşit: yabani yeşil ot, pazar yeşillik artığı, yonca, çayır otu; örnek: 5 kova yabani ot + 5 kova pazar artığı) + 5 kova kapalı yetiştirilmeyen hayvan gübresi (koyun, keçi, tavuk, inek). Ölçüm 20 litrelik kova ile; malzemeler iyice sıkıştırılıp boşluksuz ölçülür. 3) Yığını 5 partiye böl: her partide 7 kova karbon + 2 kova yeşil + 1 kova gübre, branda/naylon örtü üzerinde kürekle iyice karıştırılır, karıştırma sırasında temiz su ile nemlendirilir ve tel düzeneğe eklenir; 5 parti tamamlanana kadar tekrarlanır. 4) Her karıştırma sonrası nem elle kontrol edilir; ideal nem %50'dir (karışımdan en az 3 numune alınıp elle sıkılır, en az bir damla su akar ve parmak arasında nem belirirse %50 kabul edilir). 5) Hazır yığının üzeri yağmur ve güneşten koruma için hava geçiren sera örtüsü ile örtülür (en geniş eninden toplam 7 m; telin altını ve çevresini kaplayacak şekilde).
Uygulama
Yığın nemli kalmalı: yaz aylarında günlük su serpiştirilir; kış aylarında elle kontrol edilip ihtiyaç varsa su verilir. Yığın sıcaklığı TFA termometre ile günlük ölçülür; sıcaklık 28 derecenin altına düştüğünde yığına bir avuç kadar kırmızı solucan eklenir.
📚 Kaynaklar
Bu bilgi bilgilendirme amaçlıdır, zirai danışmanlık değildir. Ülkendeki ruhsat ve doz sınırları farklı olabilir; ürün etiketine ve yerel mevzuata uy. Hukuki danışmanlık ve tavsiye sunulmamaktadır. Tüm eylemler uygulayıcıların kendi sorumluluğundadır.
📖 Üye olmadan okuyorsun: bu ay 2 künye hakkın kaldı. Sınır her ayın başında yenilenir; ücretsiz hesapla sınır tamamen kalkar.
🌱 Bu bilgiyi kendi bostanında kullan
EkoBostan ücretsiz bir çiftçi defteridir: ekimlerini planla, gözlemini yaz, ekim nöbetini takip et, don uyarısı al. Ansiklopedi bu defterin açık rafıdır — hesabın olunca künyelerin tamamı sınırsız açılır.