Serada Nem-Sıcaklık Yönetimiyle Botrytis Önleme (Kültürel Protokol)
Doğal mücadele yöntemi
Kurşuni küf (Botrytis cinerea) sporları ancak yaprak yüzeyinde yoğuşma (çiy) ve %85 üzeri bağıl nemde çimlenir. Sera içinde ilaç öncesi ilk ve en etkili savunma, gece nemini kırmaktır. Bu bir püskürtme değil, bir iklim yönetim protokolüdür ve tüm mantar mücadelesinin temelidir.
⚠️ Güvenlik notları
Ani havalandırma ile soğuk hava girişi bitkilerde termal şok ve terleme durması yapabilir; havalandırmayı kademeli aç. Kış aylarında ısı kaybını dengelemek için havalandırma süresini kısa (10-15 dk) tut. Bu yöntem kimyasal/kalıntı riski taşımaz ve organik sertifikasyonla tam uyumludur.
🐛 Hangi zararlı/hastalığa karşı: Külleme, Mildiyö
Hazırlanışı
Akşam güneş batmadan 1-2 saat önce (bitki henüz sıcakken) 15-20 dakika tepe ve yan havalandırmaları birlikte açarak nemli havayı dışarı at, sonra kapat. Böylece gece boyunca yaprak yüzeyi sıcaklığı çiy noktasının üzerinde kalır. Sabah gün doğumundan sonra sıcaklık yükselirken tekrar kısa havalandırma yaparak yoğuşan nemi uçur. Isıtmalı serada gece minimum sıcaklığı çiy noktasının 2-3 C üzerinde tut (tipik olarak 12-15 C). Sıra araları hava sirkülasyonu için sirkülasyon fanı çalıştır (0.5 m/s hava hareketi yaprakları kurutur).
Uygulama
Tüm sezon boyunca her gün; kritik dönem sonbahar-kış geçişi ve ilkbahar erken dönem gibi gece-gündüz sıcaklık farkının yüksek olduğu (yoğuşma riskli) dönemlerdir. Çiçeklenme ve meyve olgunlaşma fenolojisinde Botrytis baskısı en yüksektir.
📚 Kaynaklar
- Körner, O. & Holst, N. (2005) 'Model based humidity control of Botrytis in greenhouse cultivation', Acta Horticulturae, 691, ss. 141-148. · ↗
- Elad, Y. (2015) 'Cultural and integrated control of Botrytis spp.', in Botrytis – the Fungus, the Pathogen and its Management in Agricultural Systems. Cham: Springer, ss. 149-164. · ↗
Bu bilgi bilgilendirme amaçlıdır, zirai danışmanlık değildir. Ülkendeki ruhsat ve doz sınırları farklı olabilir; ürün etiketine ve yerel mevzuata uy. Hukuki danışmanlık ve tavsiye sunulmamaktadır. Tüm eylemler uygulayıcıların kendi sorumluluğundadır.
📖 Üye olmadan okuyorsun: bu ay 2 künye hakkın kaldı. Sınır her ayın başında yenilenir; ücretsiz hesapla sınır tamamen kalkar.
🌱 Bu bilgiyi kendi bostanında kullan
EkoBostan ücretsiz bir çiftçi defteridir: ekimlerini planla, gözlemini yaz, ekim nöbetini takip et, don uyarısı al. Ansiklopedi bu defterin açık rafıdır — hesabın olunca künyelerin tamamı sınırsız açılır.