Patlıcan
Solanum melongena · Patlıcangiller · sebze · Tek yıllık
Yerel adlar: badılcan, kemer patlıcan, bostan patlıcanı
ℹ️ Verticillium solgunluğuna en duyarlı patlıcangildir; solgunluk görülen tarlaya 4 yıl patlıcangil ekilmemeli. Domates ve patatesten sonra dikilmesi en riskli sıradır.
📅 Ekim–dikim–hasat pencereleri
- Ekim: Şubat–Mart · Dikim: Nisan–Mayıs · Hasat: Temmuz–Ekim — fide ile
Pencereler geneldir; kendi ilinin iklimi ve o yılın gidişatı belirleyicidir. Don takibiyle birlikte değerlendir.
🌾 Yerel ve atalık çeşitler (6)
Aydın Siyahı 🏷 Cİ/Tescilli · Aydın
Yerel eş adlar: Aydın Siyahı 55
Ege Bölgesi koşullarına uyum sağlamış yerel tipten geliştirilen standart çeşit; silindirik, parlak siyah kabuklu ve sık dokulu meyveleriyle özellikle kızartmalık olarak tercih edilir.
📚 BAHÇE dergisi (DergiPark) 'Türkiye Patlıcan Üretiminin Mevcut Durumu' (2022); Tarım Kütüphanesi patlıcan yetiştiriciliği notları · kaynağa git ↗
Birecik Patlıcanı 🌾 Atalık 🏷 Cİ/Tescilli · Şanlıurfa/Birecik
Yerel eş adlar: Birecik balcanı
Fırat kıyısındaki Birecik'e özgü patlıcan; beyazımsı, az çekirdekli ve yumuşak meyve etiyle özellikle patlıcan kebabında tercih edilir. 2017'de coğrafi işaret tescili almıştır.
📚 Türk Patent Coğrafi İşaretler Portalı — Birecik Patlıcanı (tescil 20.06.2017); Birecik Kaymakamlığı tanıtımı; AA haberleri · kaynağa git ↗
Kemer 🏷 Cİ/Tescilli
Yerel eş adlar: Kemer 27, Kemer patlıcanı
Türkiye'de uzun yıllardır yetiştirilen açık tozlanan standart çeşit; 20-25 cm uzunlukta, silindirik ve uca doğru hafif kıvrık, parlak koyu mor meyveli, erkenci olarak bilinir.
📚 BAHÇE dergisi (DergiPark) 'Türkiye Patlıcan Üretiminin Mevcut Durumu' (2022); Tarım Kütüphanesi patlıcan yetiştiriciliği notları · kaynağa git ↗
Pala 49 🏷 Cİ/Tescilli
Yerel eş adlar: Pala
Orta erkenci, açık tozlanan standart patlıcan çeşidi; 22-30 cm uzunlukta, siyah-mor kabuklu, beyaz ve yumuşak etli meyveler verir.
📚 BAHÇE dergisi (DergiPark) 'Türkiye Patlıcan Üretiminin Mevcut Durumu' (2022); Tarım Kütüphanesi patlıcan yetiştiriciliği notları · kaynağa git ↗
Topan 374 🏷 Cİ/Tescilli
Yerel eş adlar: Topan
Yuvarlak (topan) meyve tipiyle bilinen, orta boylu ve kuvvetli dallanan açık tozlanan standart patlıcan çeşidi.
📚 BAHÇE dergisi (DergiPark) 'Türkiye Patlıcan Üretiminin Mevcut Durumu' (2022); Tarım Kütüphanesi patlıcan yetiştiriciliği notları · kaynağa git ↗
Yamula Patlıcanı 🌾 Atalık 🏷 Cİ/Tescilli · Kayseri/Kocasinan
Kayseri'de Yemliha (Yamula) yöresine özgü yerel patlıcan; ince kabuğu, az çekirdeği ve etli dokusuyla dolmalık ve kurutmalık olarak tercih edilir. 2010'da coğrafi işaret tescili almıştır (Tescil No 138).
📚 Türk Patent Coğrafi İşaretler Portalı — Yamula Patlıcanı (Tescil No 138, 25.02.2010); Kayseri İl Tarım ve Orman Müdürlüğü hasat haberi · kaynağa git ↗
🔄 Ekim nöbetinde Patlıcangiller
Domates, biber, patlıcan ve patates AYNI ailedendir ve aynı toprak hastalıklarını beslerler. Patatesi 'kök sebze' sayıp domatesin yerine ekmek rotasyon değildir; aynı ürünü tekrar ekmekle neredeyse aynı sonucu verir. Bu yatağa bu dörtlüden biri girdiyse en az 4 yıl ailenin hiçbir üyesini oraya koymayın; arada buğdaygil (buğday, arpa, mısır, sorgum) veya brokoli gibi konukçu olmayan ürünler en güvenli halkadır. Tarlanızda daha önce solgunluk (bitkinin tek yanının sararıp pörsümesi, gövde kesitinde kahverengi damar) görüldüyse 4 yıl yetmez. Bu grup topraktan çok besin çeker ve azot bağlamaz; önüne baklagil koymak, ardına yeşil gübre almak toprağın belini doğrultur.
Aynı parsele dönüş: en az 4 yıl. (temkinli tahmin — kaynak yok)
Bu grup topraktan yoğun besin, özellikle azot çeker ve azot BAĞLAMAZ (baklagil değildir, köklerinde nodül yoktur); rotasyonda azot tüketen halka sayılmalıdır. En uygun sırası, azot bırakan bir baklagil ön bitkiden ya da biçilip toprağa verilen baklagil yeşil gübreden sonra gelmektir. Pratik uyarı: buğdaygil anızının karbon/azot oranı yüksektir, hemen ardından ekildiğinde geçici azot açlığı görülebilir. Bu oturumda kg N/ha cinsinden doğrulanmış kurumsal bir gübreleme rakamı açılamadığı için sayısal doz VERİLMEMİŞTİR; doz için toprak analizi ve il/ilçe tarım müdürlüğü önerisi esastır.
🤝 Kardeş bitkiler
✅ İyi komşular: Aynısefa, Fasulye, Kadife çiçeği, Kekik2
⚠️ Yan yana ekme: Patates
Kardeş bitki bilgisi geleneksel bahçecilik gözlemleri ve kardesbitkiler.org uyum verisine dayanır; kesin kural değil, yerleşim önerisidir.
Bu bilgi bilgilendirme amaçlıdır, zirai danışmanlık değildir. Ülkendeki ruhsat ve doz sınırları farklı olabilir; ürün etiketine ve yerel mevzuata uy. Hukuki danışmanlık ve tavsiye sunulmamaktadır. Tüm eylemler uygulayıcıların kendi sorumluluğundadır.
📖 Üye olmadan okuyorsun: bu ay 2 künye hakkın kaldı. Sınır her ayın başında yenilenir; ücretsiz hesapla sınır tamamen kalkar.
🌱 Bu bilgiyi kendi bostanında kullan
EkoBostan ücretsiz bir çiftçi defteridir: ekimlerini planla, gözlemini yaz, ekim nöbetini takip et, don uyarısı al. Ansiklopedi bu defterin açık rafıdır — hesabın olunca künyelerin tamamı sınırsız açılır.