Patates
Solanum tuberosum · Patlıcangiller · sebze · Tek yıllık
Yerel adlar: kumpir, yer elması (yanlış kullanım), patetes, Kendi gelen patates, gönüllü patates, artık patates, hasat sonrası çıkan patates
ℹ️ Mildiyö, patates böceği ve patates kist nematodu için ana kaynaktır; domatesle art arda EKİLMEZ. DİKKAT: Tatlı patates/batat (Ipomoea batatas) sarmaşıkgillerden, yer elması/topinambur ise papatyagillerdendir — ikisi de patlıcangil DEĞİLDİR ve rotasyonda ayrı sayılır.
📅 Ekim–dikim–hasat pencereleri
- Ekim: Mart–Nisan · Hasat: Temmuz–Eylül — yumru ile
Pencereler geneldir; kendi ilinin iklimi ve o yılın gidişatı belirleyicidir. Don takibiyle birlikte değerlendir.
🌾 Yerel ve atalık çeşitler (1)
Ödemiş Patatesi 🏷 Cİ/Tescilli · İzmir/Ödemiş
Ödemiş Ovası'nda yetiştirilen, görece küçük yapılı ve ince kabuklu patates; sarı etlileri yemeklik, beyaz etlileri kızartmalık olarak değerlendirilir ve nişasta oranı %16-20 aralığında bildirilir. 2003'te menşe adı olarak tescillenmiştir.
📚 Türk Patent Coğrafi İşaretler Portalı — Ödemiş Patatesi (Tescil No 45, 08.04.2003, menşe adı, Ödemiş Ticaret Borsası) · kaynağa git ↗
🔄 Ekim nöbetinde Patlıcangiller
Domates, biber, patlıcan ve patates AYNI ailedendir ve aynı toprak hastalıklarını beslerler. Patatesi 'kök sebze' sayıp domatesin yerine ekmek rotasyon değildir; aynı ürünü tekrar ekmekle neredeyse aynı sonucu verir. Bu yatağa bu dörtlüden biri girdiyse en az 4 yıl ailenin hiçbir üyesini oraya koymayın; arada buğdaygil (buğday, arpa, mısır, sorgum) veya brokoli gibi konukçu olmayan ürünler en güvenli halkadır. Tarlanızda daha önce solgunluk (bitkinin tek yanının sararıp pörsümesi, gövde kesitinde kahverengi damar) görüldüyse 4 yıl yetmez. Bu grup topraktan çok besin çeker ve azot bağlamaz; önüne baklagil koymak, ardına yeşil gübre almak toprağın belini doğrultur.
Aynı parsele dönüş: en az 4 yıl. (temkinli tahmin — kaynak yok)
Bu grup topraktan yoğun besin, özellikle azot çeker ve azot BAĞLAMAZ (baklagil değildir, köklerinde nodül yoktur); rotasyonda azot tüketen halka sayılmalıdır. En uygun sırası, azot bırakan bir baklagil ön bitkiden ya da biçilip toprağa verilen baklagil yeşil gübreden sonra gelmektir. Pratik uyarı: buğdaygil anızının karbon/azot oranı yüksektir, hemen ardından ekildiğinde geçici azot açlığı görülebilir. Bu oturumda kg N/ha cinsinden doğrulanmış kurumsal bir gübreleme rakamı açılamadığı için sayısal doz VERİLMEMİŞTİR; doz için toprak analizi ve il/ilçe tarım müdürlüğü önerisi esastır.
🤝 Kardeş bitkiler
✅ İyi komşular: Bakla
⚠️ Yan yana ekme: Böğürtlen, Domates, Kabak, Patlıcan, Ceviz
Kardeş bitki bilgisi geleneksel bahçecilik gözlemleri ve kardesbitkiler.org uyum verisine dayanır; kesin kural değil, yerleşim önerisidir.
Bu bilgi bilgilendirme amaçlıdır, zirai danışmanlık değildir. Ülkendeki ruhsat ve doz sınırları farklı olabilir; ürün etiketine ve yerel mevzuata uy. Hukuki danışmanlık ve tavsiye sunulmamaktadır. Tüm eylemler uygulayıcıların kendi sorumluluğundadır.
📖 Üye olmadan okuyorsun: bu ay 2 künye hakkın kaldı. Sınır her ayın başında yenilenir; ücretsiz hesapla sınır tamamen kalkar.
🌱 Bu bilgiyi kendi bostanında kullan
EkoBostan ücretsiz bir çiftçi defteridir: ekimlerini planla, gözlemini yaz, ekim nöbetini takip et, don uyarısı al. Ansiklopedi bu defterin açık rafıdır — hesabın olunca künyelerin tamamı sınırsız açılır.