Lahana
Brassica oleracea · Turpgiller / Lahanagiller · yem bitkisi · İki yıllık
Yerel adlar: hayvan lahanası, yaprak yem lahanası
ℹ️ Hayvana verilmek için ekilse de sofralık lahanayla AYNI TÜRDÜR — rotasyonda turpgil sayılır. Hayvan yemi diye "nadas" ya da "ara ürün" muamelesi yapmayın.
📅 Ekim–dikim–hasat pencereleri
- Ekim: Mayıs–Haziran · Dikim: Temmuz–Ağustos · Hasat: Ekim–Aralık — kışlık
Pencereler geneldir; kendi ilinin iklimi ve o yılın gidişatı belirleyicidir. Don takibiyle birlikte değerlendir.
🌾 Yerel ve atalık çeşitler (2)
Erciş lahanası 🌾 Atalık 🏷 Cİ/Tescilli · Van/Erciş
Van Erciş'e özgü, 40-50 kilograma ulaşabilen çok iri başlı, ince ve az damarlı yapraklı yerel lahana; dolma ve turşu yapımında tercih edilir. 2024'te Türk Patent coğrafi işaret tescili almıştır.
📚 AA haberi — 'Erciş lahanası coğrafi işaret belgesi aldı' (2024, Erciş/Van Ticaret Borsası girişimi, Türk Patent tescili) · kaynağa git ↗
Karalahana 🌾 Atalık
Yerel eş adlar: kara lahana, karayaprak lahanası
Doğu Karadeniz kıyı şeridinin geleneksel yaprak lahanası (Brassica oleracea var. acephala); baş bağlamayan koyu yeşil yaprakları çorba, sarma ve kavurmada kullanılır. Tek tip bir çeşit değil, nesillerdir çiftçi elinde tohumu tutulan yerel popülasyonlar bütünüdür.
📚 ResearchGate — 'Doğu Karadeniz Bölgesi'nde Sık Tüketilen Brassica oleracea var. acephala (Karalahana) Bitkisi...' (2024); DergiPark, Bitki Koruma Bülteni — 'Düzce ili karayaprak lahanası bahçelerinde belirlenen... böcek türleri' (bölgesel geleneksel üretimi belgeleyen akademik yayınlar) · kaynağa git ↗
🔄 Ekim nöbetinde Turpgiller / Lahanagiller
Lahana, brokoli, karnabahar, turp, roka, hardal ve şalgamın ait olduğu bu grup rotasyonun hem en aç hem en "hafızalı" halkalarından biridir: azotu yoğun çeker ve toprakta uzun yaşayan hastalıkları biriktirir. En verimli yeri baklagilden sonra, azot talebi düşük bir gruptan önce gelmektir. Grup içinde önemli bir ters yönde istisna vardır: brokoli, patlıcangillerin en inatçı toprak düşmanı olan Verticillium solgunluğunun konukçusu değildir ve toprağa karıştırılan artığı bu mantarı azaltır — yani turpgiller bazen çözümün parçasıdır. Sayımda gözden kaçan noktayı unutmayın: hardal ve kolza yeşil gübresi ile yabani turp, çoban çantası gibi yabancı otlar da bu familyadandır ve rotasyon sayımına DAHİLDİR; "bu yıl lahana ekmedim" demek döngüyü kırmaya yetmez.
Aynı parsele dönüş: en az 4 yıl. (kaynaktan çıkarım)
Bu grup azot bağlamaz, tersine yoğun çeker — rotasyonun en aç halkalarından biridir. Georgia Üniversitesi lahana bülteni tek başına azot için Coastal Plain topraklarında 175-225 lb/acre, Piedmont ve diğer topraklarda 150-180 lb/acre önerir (yaklaşık 170-250 kg N/ha; lb/acre → kg/ha dönüşümü bu derlemede yapılmıştır). Aynı yayın en az 10 lb/acre kükürt ve 1 lb/acre saf bor ister; turpgiller bor ve kükürde belirgin biçimde duyarlıdır. "Hardal yeşil gübresi toprağı zenginleştirir" ifadesi azot EKLEMEK anlamına gelmez; yalnızca hasattan sonra toprakta kalan azotu tutup yıkanmasını azaltmak demektir. Pratik sonuç: bu grubu baklagilden SONRA, aç olmayan bir gruptan ÖNCE konumlandırın. NOT: bu doz önerileri ABD koşulları için verilmiştir; Türkiye'de bağlayıcı olan toprak analizidir.
🤝 Kardeş bitkiler
✅ İyi komşular: Aynısefa, Bakla, Biberiye, Dereotu, Ispanak, Kekik2, Kereviz, Nane, Pancar, Soğan
⚠️ Yan yana ekme: Asma, Biber, Çilek, Domates
Kardeş bitki bilgisi geleneksel bahçecilik gözlemleri ve kardesbitkiler.org uyum verisine dayanır; kesin kural değil, yerleşim önerisidir.
Bu bilgi bilgilendirme amaçlıdır, zirai danışmanlık değildir. Ülkendeki ruhsat ve doz sınırları farklı olabilir; ürün etiketine ve yerel mevzuata uy. Hukuki danışmanlık ve tavsiye sunulmamaktadır. Tüm eylemler uygulayıcıların kendi sorumluluğundadır.
📖 Üye olmadan okuyorsun: bu ay 2 künye hakkın kaldı. Sınır her ayın başında yenilenir; ücretsiz hesapla sınır tamamen kalkar.
🌱 Bu bilgiyi kendi bostanında kullan
EkoBostan ücretsiz bir çiftçi defteridir: ekimlerini planla, gözlemini yaz, ekim nöbetini takip et, don uyarısı al. Ansiklopedi bu defterin açık rafıdır — hesabın olunca künyelerin tamamı sınırsız açılır.