Biber
Capsicum annuum · Patlıcangiller · sebze · Tek yıllık
Yerel adlar: sivri biber, dolmalık biber, çarliston, kapya, tatlı biber, yeşil biber, Acı biber, pul biber, isot, salçalık biber, kırmızı biber, paprika
ℹ️ Patlıcangildir; domates/patates/patlıcan ile aynı rotasyon grubunda sayılır. DİKKAT: Biberiye (Salvia rosmarinus) ballıbabagillerden, karabiber (Piper nigrum) ise bambaşka bir familyadandır — adı benzese de bu gruba GİRMEZLER.
📅 Ekim–dikim–hasat pencereleri
- Ekim: Şubat–Mart · Dikim: Nisan–Mayıs · Hasat: Temmuz–Ekim — fide ile
Pencereler geneldir; kendi ilinin iklimi ve o yılın gidişatı belirleyicidir. Don takibiyle birlikte değerlendir.
🌾 Yerel ve atalık çeşitler (8)
Arslanlar Biberi 🏷 Cİ/Tescilli · İzmir/Torbalı
İzmir Torbalı'nın Arslanlar yöresiyle anılan, menşe adı olarak tescilli yöresel biber; başvuru sahibi Torbalı Ticaret Odası'dır.
📚 Türk Patent Coğrafi İşaretler Portalı — Arslanlar Biberi (Tescil No 1197, 18.08.2022, menşe adı) · kaynağa git ↗
Cemele Biberi 🏷 Cİ/Tescilli · Kırşehir
Kırşehir'in Cemele yöresine özgü yerel biber; Cemele Biberi Üretim ve Pazarlama Kooperatifi başvurusuyla coğrafi işaret tescili almıştır.
📚 Kırşehir Haber Türk — 'Cemele Biberi Coğrafi İşaret Tescil Belgesi Aldı' (Türk Patent tescili haberi) · kaynağa git ↗
Çermik Biberi 🏷 Cİ/Tescilli · Diyarbakır/Çermik
Kendine özgü aroması ve rahatsız etmeyen hafif acılığıyla bilinen yöresel biber; taze tüketim, turşu ve kurutma amaçlı kullanılır. Çermik'in Beybağı ve Kızılyamaç bölgelerinde yetiştirilir; 2021'de coğrafi işaret tescili almıştır.
📚 Çermik Kaymakamlığı duyurusu 'Çermik Biberi Coğrafi İşaret Tescil Belgesi Aldı' (tescil 12.04.2021); AA/yerel basın haberleri · kaynağa git ↗
Çukurören Biberi 🌾 Atalık 🏷 Cİ/Tescilli · Bilecik
Bilecik merkeze bağlı Çukurören köyünde yaklaşık 150 yıldır yetiştirilen kırmızı biber; iplere dizilerek güneşte kurutulmasıyla bilinir. 2020'de coğrafi işaret tescili almıştır (Tescil No 520).
📚 Türk Patent Coğrafi İşaretler Portalı — Çukurören Biberi (Tescil No 520, 17.08.2020); AA/TRT Haber haberleri · kaynağa git ↗
Keban Biberi 🌾 Atalık 🏷 Cİ/Tescilli · Elazığ/Keban
Elazığ'ın Keban ilçesinde yöre halkınca atalık tohumlarla yetiştirilen, aroması ve iriliğiyle tanınan biber; Kasım 2024'te coğrafi işaret tescili almıştır.
📚 AA haberi 'Elazığ'ın tescilli Keban biberi...' ve Keban Kaymakamlığı/yerel basın tescil duyuruları (Türk Patent, 2024) · kaynağa git ↗
Maraş Biberi 🏷 Cİ/Tescilli · Kahramanmaraş
Konik meyveli, ince etli ve kurutmaya uygun kırmızı biber; toz ve pul biber üretiminin temelidir. 2003'te menşe adı olarak tescillenmiştir; Kahramanmaraş ve çevre illerde yetiştirilir.
📚 Türk Patent Coğrafi İşaretler Portalı — Maraş Biberi (Tescil No 43, 08.01.2003, Kahramanmaraş TSO); Kültür Portalı 'Maraş Biberi' · kaynağa git ↗
Samandağ Biberi 🏷 Cİ/Tescilli · Hatay/Samandağ
Hatay'ın Samandağ ilçesine özgü, 2021'de coğrafi işaret tescili alan yöresel biber.
📚 Türk Patent Coğrafi İşaretler Portalı — Samandağ Biberi (tescil 13.09.2021) · kaynağa git ↗
Şanlıurfa İsot Biberi 🏷 Cİ/Tescilli · Şanlıurfa
Yerel eş adlar: Urfa biberi, isot
Şanlıurfa'ya özgü kırmızı biber; güneşte kurutulup 'terletme' işlemiyle koyu mor-siyah renkli isot pul biberine dönüştürülür. 2002'de coğrafi işaret tescili almıştır.
📚 Türk Patent Cİ kaydı — Şanlıurfa İsot Biberi (Tescil No 33, 26.02.2002, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi); bianet haberi 'İsot Mücadelesini Urfa Kazandı' · kaynağa git ↗
🔄 Ekim nöbetinde Patlıcangiller
Domates, biber, patlıcan ve patates AYNI ailedendir ve aynı toprak hastalıklarını beslerler. Patatesi 'kök sebze' sayıp domatesin yerine ekmek rotasyon değildir; aynı ürünü tekrar ekmekle neredeyse aynı sonucu verir. Bu yatağa bu dörtlüden biri girdiyse en az 4 yıl ailenin hiçbir üyesini oraya koymayın; arada buğdaygil (buğday, arpa, mısır, sorgum) veya brokoli gibi konukçu olmayan ürünler en güvenli halkadır. Tarlanızda daha önce solgunluk (bitkinin tek yanının sararıp pörsümesi, gövde kesitinde kahverengi damar) görüldüyse 4 yıl yetmez. Bu grup topraktan çok besin çeker ve azot bağlamaz; önüne baklagil koymak, ardına yeşil gübre almak toprağın belini doğrultur.
Aynı parsele dönüş: en az 4 yıl. (temkinli tahmin — kaynak yok)
Bu grup topraktan yoğun besin, özellikle azot çeker ve azot BAĞLAMAZ (baklagil değildir, köklerinde nodül yoktur); rotasyonda azot tüketen halka sayılmalıdır. En uygun sırası, azot bırakan bir baklagil ön bitkiden ya da biçilip toprağa verilen baklagil yeşil gübreden sonra gelmektir. Pratik uyarı: buğdaygil anızının karbon/azot oranı yüksektir, hemen ardından ekildiğinde geçici azot açlığı görülebilir. Bu oturumda kg N/ha cinsinden doğrulanmış kurumsal bir gübreleme rakamı açılamadığı için sayısal doz VERİLMEMİŞTİR; doz için toprak analizi ve il/ilçe tarım müdürlüğü önerisi esastır.
🤝 Kardeş bitkiler
✅ İyi komşular: Fesleğen, Havuç, Ispanak, Kadife çiçeği, Maydanoz, Soğan
⚠️ Yan yana ekme: Lahana
Kardeş bitki bilgisi geleneksel bahçecilik gözlemleri ve kardesbitkiler.org uyum verisine dayanır; kesin kural değil, yerleşim önerisidir.
Bu bilgi bilgilendirme amaçlıdır, zirai danışmanlık değildir. Ülkendeki ruhsat ve doz sınırları farklı olabilir; ürün etiketine ve yerel mevzuata uy. Hukuki danışmanlık ve tavsiye sunulmamaktadır. Tüm eylemler uygulayıcıların kendi sorumluluğundadır.
📖 Üye olmadan okuyorsun: bu ay 2 künye hakkın kaldı. Sınır her ayın başında yenilenir; ücretsiz hesapla sınır tamamen kalkar.
🌱 Bu bilgiyi kendi bostanında kullan
EkoBostan ücretsiz bir çiftçi defteridir: ekimlerini planla, gözlemini yaz, ekim nöbetini takip et, don uyarısı al. Ansiklopedi bu defterin açık rafıdır — hesabın olunca künyelerin tamamı sınırsız açılır.